Đa dạng hóa sinh kế và nghèo đói ở vùng bị xâm nhập mặn  của vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Loan Lê Thị Kim; Trúc  Ngô Thị Thanh; Khoa Dương Đăng

doi:10.24311/jabes/2023.34.9.2

Các tác giả

Lê Thị Kim Loan Trường Kinh tế, Trường Đại học Cần Thơ Tác giả
Ngô Thị Thanh Trúc Trường Kinh tế, Trường Đại học Cần Thơ Tác giả
Dương Đăng Khoa Trường Đại học Võ Trường Toản Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.9.2

Từ khóa:

Mô hình logit đa thức, Mô hình logit nhị thức, Đa dạng hóa sinh kế, Nghèo đói, Xâm nhập mặn

Tóm tắt

Nghiên cứu này đánh giá mức độ ảnh hưởng của xâm nhập mặn và các yếu tố khác đến đa dạng hóa sinh kế của hộ gia đình nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả ước lượng của mô hình logit nhị thức và mô hình logit đa thức cho thấy xâm nhập mặn có tác động tiêu cực đến khả năng đa dạng hóa sinh kế của hộ gia đình nông thôn, đặc biệt làm giảm khả năng kết hợp sinh kế nông nghiệp và làm công ăn lương. Ngoài ra, kiểm định chi bình phương và phương pháp so sánh điểm xu hướng còn cho thấy có mối quan hệ nghịch giữa đa dạng hóa sinh kế và nghèo đói của hộ dân trong vùng thông qua thu nhập. Vì vậy, cần có sự can thiệp của chính quyền địa phương nhằm hỗ trợ, thúc đẩy hộ gia đình nông thôn thực hiện đa dạng hóa sinh kế để cải thiện thu nhập, giảm nghèo trước tác động ngày càng khắc nghiệt của xâm nhập mặn.

Tài liệu tham khảo

Abebe, T., Chalchisa, T., & Eneyew, A. (2021). The impact of rural livelihood diversification on household poverty: Evidence from Jimma Zone, Oromia National Regional State, Southwest Ethiopia. The Scientific World Journal, 2021. doi: 10.1155/2021/3894610

Amare, M. D. (2018). Determinants of livelihood diversification strategies in Borena pastoralist communities of Oromia regional state, Ethiopia. Journal of Agriculture and Food Security, 7(1), 1–8.

Anshiso, D., & Shiferaw, M. (2016). Determinants of rural livelihood diversification: The case of rural households in Lemmo District, Hadiyya Zone of Southern Ethiopia. Journal of Economics and Sustainable Development, 7(5), 32–39.

Brown, D. R., Stephens, E., C., Okuro, M. J., Murithi, F. M., & Barrette, C. B. (2006). Livelihood strategies in the rural Kenyan Highland. African Journal of Agricultural and Resource Economics, 1(1), 21–36.

Danso-Abbeam, G., Dagunga, G., & Ehiakpor, D. S. (2020). Rural non-farm income diversification: Implications on smallholder farmers' welfare and agricultural technology adoption in Ghana. Heliyon, 6(11). doi: 10.1016/j.heliyon.2020.e05393

Đào Thị Lưu, & Lê Văn Hương. (2013). Tác động của thiên tai đến sinh kế các dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai. Tạp chí các khoa học về trái đất, 35(4), 342–348.

Davis, B., Winters, P., Carletto. G., Covarrubias, K., Quiñones, E. J., Zezza, A., Stamoulis, K., Azzarri, C., & DiGiuseppe, S. (2010). A cross-country comparison of rural income generating activities. World Development, 38(1), 48–63.

DFID. (1999). Sustainabel Livelihoods Guidance Sheers. London: Department for International Development.

Ellis, F. (1998). Household strategies and rural livelihood diversification. The Journal of Development Studies, 35(1), 1–38.

Ellis, F., & Freeman, H. A. (2004). Rural Livelihoods and Poverty Reduction Policies. London: Routledge.

Eneyew, A., & Bekele, W. (2012). Determinants of livelihood strategies in Wolaita, Southern Ethiopia. A Research Journal on Agricultural Research and Reviews, 1(5),153–161.

Espagne, E., Ngo-Duc, T., Nguyen, M. H., Pannier, E., Woillez, M. N., Drogoul, A., ... & Vu, C. T. (2021). Climate change in Viet Nam: Impacts and adaptation. A COP26 assessment report of the GEMMES Viet Nam project.

Geremew, W. K., Sangho, K., Francisco, P., & Fellizar, J. (2017). Determinant factors of livelihood diversification: Evidence from Ethiopia. Cogent Social Sciences, 3(1), 1369490. doi: 10.1080/23311886.2017.1369490

Hoàng Thị Hồng Quế, Lê Thị Hoa Sen & Trần Nam Thắng. (2020). Đa dạng hóa sinh kế và thu nhập của nông hộ vùng trồng keo ở miền núi tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, 129(3B), 55–68.

Hứa Thị Phương Chi, & Nguyễn Minh Đức. (2016). Những nhân tố ảnh hưởng đến đa dạng hóa thu nhập của nông hộ ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học - Đại học Văn Hiến, 4(3), 46–54.

Huỳnh Ngọc Chương, Trần Thị Bảo Ngọc, Lê Hoàng Đạt, & Nguyễn Thị Hải Yến. (2021). Các yếu tố ảnh hưởng đến sự đa dạng hóa sinh kế của nông hộ ở Việt Nam. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Kinh tế - Luật và Quản lý, 6(1), 2073–2082. doi: 10.32508/stdjelm.v6i1.807.

IPCC. (2007). Climate change 2007: The Physical Scientific basis. United Kingdom and New York: Cambridge University Press. Retrieved from https://www.ipcc.ch/report/ar4/wg1/

Lê Anh Tuấn. (2012). Tác động của biến đổi khí hậu lên sản xuất lúa. NXB Nông nghiệp.

Lê Ngọc Tuấn, Quách Thái Dương, Phan Thành Dân, Nguyễn Thị Ngọc Ẩn, & Lê Quang Toại. (2022). Nghiên cứu, đề xuất các mô hình sinh kế nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn tại tỉnh Vĩnh Long. Tạp chí Khí tượng Thủy văn, 744(12), 1–16.

Mohammed, K., Batung, E., Kansanga, M., Nyantakyi-Frimpong, H., & Luginaah, I. (2021). Livelihood diversifcation strategies and resilience to climate change in semi-arid northern Ghana. Climatic Change, 164(3–4), 1–23. doi: 10.1007/s10584-021-03034-y

Nguyễn Thị Đào. (2021). Sinh kế của người dân bị ảnh hửng bởi thiên tai: Nghiên cứu trường hợp xã phú cường, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Tạp chí Phát triển bền vững Vùng, 9(3), 129–140.

Nguyễn Văn Tâm, Hà Thị Hòa, Bùi Thị Minh Hà, Lê Thị Hoa Sen, & Đặng Thị Hường. (2018). Ảnh hưởng của các yếu tố nguồn lực đến đa dạng hóa sinh kế nông hộ trồng chè trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 179(3), 143–147. doi: 10.26459/hueuni-jard.v129i3B.5668

Nguyen, L. D., Nguyen, T. T., & Grote, U. (2022). Shocks, household consumption, and livelihood diversifcation: A comparative evidence from panel data in rural Thailand and Vietnam. Economic Change and Restructuring, 1–33. doi: 10.1007/s10644-022-09400-9

Nguyen, T. T., Nguyen, L. D., Lippe, R. S., & Grote, U. (2017). Determinants of Farmers’ land use decision-making: Comparative evidence from Thailand and Vietnam. World Development, 89, 199–213. doi: 10. 1016/j.worlddev.2016.08.010

Pham, H. T., Bui, A. T., & Dao, L. T. (2010). Is nonfarm diversification a way out of poverty for rural households? Evidence from Vietnam in 1993–2006. PEP Working Paper. doi: 10.2139/ssrn.1715603

Rahut, D. B., Mottaleb, K. A., & Ali, A. (2018). Rural livelihood diversifcation strategies and household welfare in Bhutan. The European Journal of Development Research, 30, 718–748. doi: 10.1057/s41287-017-0120-5

Scoones, I. (2009). Livelihoods perspectives and rural development. Journal of Peasant Studies, 36(1), 171–196.

Serkalem, G., Temesgen, T., & Misganaw, T. (2014). Determinants of agro-pastoralist climate change adaptation strategies: case of Rayitu Woredas, Oromiya Region, Ethiopia. Research Journal of Environmental Sciences, 8(6), 300–317.

Thủ trướng Chính phủ. (2021). Quyết định số 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021 về Quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên tai, ban hành ngày 22/04/2021. Truy cập từ https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=203152

Waha, K., van Wijk, M.T., Fritz, S., See, L., Thornton, P. K., Wichern, J., & Herrero, M. (2018). Agricultural diversifcation as an important strategy for achieving food security in Africa. Global Change Biology, 24(8), 3390–3400. doi: 10.1111/gcb.14158

Washo, J. A., Tolosa, S. F., & Debsu, J. K. (2021). Determinants of rural households’ livelihood diversification decision: The case of Didessa and Bedelle District, Bunno Bedelle Zone, Oromia Regional State, Ethiopia. African Journal of Agricultural Research, 17(12), 1573–1580. doi: 10.5897/AJAR2021.15771

Williams, R. (2012). Using the margins command to estimate and interpret adjusted predictions and marginal effects. The Stata Journal, 12(2), 308–331.