Tác động lan tỏa của tăng trưởng kinh tế và trình độ dân trí  đến độ che phủ rừng ở Việt Nam

Trâm Nguyễn Huỳnh Mai; Hà Nguyễn Minh; Ngọc Bùi Hoàng; Hiếu Nguyễn Văn

doi:10.24311/jabes/2025.36.2.06

Các tác giả

Nguyễn Huỳnh Mai Trâm Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Nguyễn Minh Hà Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Bùi Hoàng Ngọc Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Nguyễn Văn Hiếu Trường Đại học Lao động Xã hội Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.2.06

Từ khóa:

Độ che phủ rừng, Tăng trưởng kinh tế, Vốn con người, Chuyển đổi số, Việt Nam

Tóm tắt

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, những nỗ lực bảo vệ môi trường của một cá nhân, một tổ chức hay một địa phương sẽ không giải quyết được gốc rễ của vấn đề. Bối cảnh đó thúc đẩy sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý trong việc phối hợp hành động vì các lợi ích chung. Nghiên cứu này được thực hiện để kiểm định tác động trực tiếp và gián tiếp của tăng trưởng kinh tế, và trình độ dân trí đến bền vững môi trường (đo lường bằng độ che phủ của diện tích rừng) ở 60 tỉnh của Việt Nam từ 2013 đến 2022. Đồng thời bài viết cũng xem xét đến vai trò điều tiết của chuyển đổi số lên mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và độ che phủ rừng. Không dừng lại ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm mà nghiên cứu này còn khuyến nghị những chính sách cần thiết giúp cơ quan quản lý về môi trường trong việc tăng cường sự phối hợp hành động giữa các tỉnh để bảo vệ diện tích rừng tự nhiên ở Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

Adeel-Farooq, R. M., Raji, J. O., & Adeleye, B. N. (2021). Economic growth and methane emission: Testing the EKC hypothesis in ASEAN economies. Management of Environmental Quality: An International Journal, 32(2), 277-289.

Phạm Đức Anh, & Phạm Thị Lâm Anh. (2021). Hiệu ứng ngưỡng môi trường Kuznets tại các quốc gia đang phát triển ở khu vực Châu Á. Tạp chí Quản lý & Kinh tế Quốc tế, 139(8), 19-35.

Avom, D., Nkengfack, H., Fotio, H. K., & Totouom, A. (2020). ICT and environmental quality in Sub-Saharan Africa: Effects and transmission channels. Technological Forecasting and Social Change, 155, 120028.

Blomquist, J., & Westerlund, J. (2013). Testing slope homogeneity in large panels with serial correlation. Economics Letters, 121(3), 374-378.

Danish, Khan, N., Baloch, M. A., Saud, S., & Fatima, T. (2018). The effect of ICT on CO2 emissions in emerging economies: Does the level of income matters?. Environmental Science and Pollution Research, 25(23), 22850-22860.

Dehghan S., Z., & Shahnazi, R. (2019). Energy consumption, carbon dioxide emissions, information and communications technology, and gross domestic product in Iranian economic sectors: A panel causality analysis. Energy, 169, 1064-1078.

den Butter, F. A. G., & Verbruggen, H. (1994). Measuring the trade-off between economic growth and a clean environment. Environmental and Resource Economics, 4(2), 187-208.

Dietz, T. a. R., E.A. (1994). Rethinking the environmental impacts of population, affluence and technology. Human Ecology Review, 1, 277-300.

Elhorst, J. P. (2016). Specification and estimation of spatial panel data models. International Regional Science Review, 26(3), 244-268.

Fan, L., Usman, M., Haseeb, M., & Kamal, M. (2024). The impact of financial development and energy consumption on ecological footprint in economic complexity‐based EKC framework: New evidence from BRICS‐T region. In Natural Resources Forum. Oxford, UK: Blackwell

Publishing Ltd.

Ghemawat, P. (2001). Distance still matters: The hard reality of global expansion. Harvard Business Review, 79(8), 137-147.

Grossman, G., & Krueger, A. (1991). Environmental Impacts of a North American Free Trade Agreement. NBER Working Papers, National Bureau of Economic Research, Inc.

Grossman, G. M. (1995). Pollution and growth: What do we know?. In I. Goldin and L.A. Winters, (Eds.), The Economics of Sustainable Development. Cambridge: Cambridge University Press.

Huang, Y., Haseeb, M., Usman, M., & Ozturk, I. (2022). Dynamic association between ICT, renewable energy, economic complexity and ecological footprint: Is there any difference between E-7 (developing) and G-7 (developed) countries?. Technology in Society, 68, 101853.

Hoàng Mạnh Hùng, & Trần Thị Tùng Quyên. (2018). Đầu tư trực tiếp nước ngoài và ô nhiễm môi trường ở Việt Nam. Tạp chí Kinh tế & Phát triển, 255(9), 20-29.

International Energy Agency. (2022). Truy cập tại: https://www.iea.org/data-and-statistics.

IQAir. (2025). Chất lượng không khí tại Việt Nam. Truy cập tại: https://www.iqair.com/vi/vietnam?srsltid=AfmBOopooklZ78C6uoN_qXA0N_Zm_3cH_IZ0BFF3xRfghIGmD23Jr-Le

Jahanger, A., Usman, M., Murshed, M., Mahmood, H., & Balsalobre-Lorente, D. (2022). The linkages between natural resources, human capital, globalization, economic growth, financial development, and ecological footprint: The moderating role of technological innovations. Resources Policy,

76, 18.

Koc, S., & Bulus, G. C. (2020). Testing validity of the EKC hypothesis in South Korea: Role of renewable energy and trade openness. Environmental Science and Pollution Research, 27(23), 29043-29054.

Kuznets, S. (1955). Economic Growth and Income Inequality. The American Economic Review, 45(1), 1-28.

LeSage, J., & Pace, R. K. (2009). Introduction to Spatial Econometrics (1st ed.). Chapman and Hall/CRC. https://doi.org/10.1201/9781420064254.

Lin, B., Omoju, O. E., Nwakeze, N. M., Okonkwo, J. U., & Megbowon, E. T. (2016). Is the environmental Kuznets curve hypothesis a sound basis for environmental policy in Africa?. Journal of Cleaner Production, 133, 712-724.

Moldan, B., Janoušková, S., & Hák, T. (2012). How to understand and measure environmental sustainability: Indicators and targets. Ecological Indicators, 17, 4-13.

Moran, D. D., Wackernagel, M., Kitzes, J. A., Goldfinger, S. H., & Boutaud, A. (2008). Measuring sustainable development ‒ Nation by nation. Ecological Economics, 64(3), 470-474.

Narayan, P. K., Saboori, B., & Soleymani, A. (2016). Economic growth and carbon emissions. Economic Modelling, 53, 388-397.

Nasreen, S., Khan, F. I., & Nghiem, X. H. (2023). The effects of financial development and technological progress on environmental sustainability: Novel evidence from Asian countries. Environmental Science and Pollution Research, 30(18), 53712-53724.

Bùi Hoàng Ngọc. (2025). Tác động của hiệu quả sử dụng năng lượng đến lượng khí thải CO2 ở Việt Nam. Tạp chí Kinh tế, Luật và Ngân hàng, 274(1-2), 65-78.

Pata, U. K., & Aydin, M. (2020). Testing the EKC hypothesis for the top six hydropower energy-consuming countries: Evidence from Fourier Bootstrap ARDL procedure. Journal of Cleaner Production, 264, 121699.

Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. Empirical Economics Volume, 60, 13-50.

Quyết định số 888/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu. Truy cập tại: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=206247

Trần Hữu Tuyến & Phạm Đức Anh. (2021). Kiểm định hiệu ứng ngưỡng Kuznets của tăng trưởng kinh tế đến môi trường tại Việt Nam. Kinh tế & Phát triển, 285(2), 17-26.

Yang, B., Usman, M., & jahanger, A. (2021). Do industrialization, economic growth and globalization processes influence the ecological footprint and healthcare expenditures? Fresh insights based on the STIRPAT model for countries with the highest healthcare expenditures. Sustainable Production and Consumption, 28, 893-910.

Yu, J., de Jong, R., & Lee, L. F. (2008). Quasi-maximum likelihood estimators for spatial dynamic panel data with fixed effects when both n and T are large. Journal of Econometrics, 146(1),

118-134.

Zha, Q., Huang, C., & Kumari, S. (2022). The impact of digital economy development on carbon emissions -- based on the Yangtze River Delta urban agglomeration. Frontiers in Environmental Science, 10. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.1028750

Zhang, H., Qi, R., Liu, Y., Wang, T., Zhong, F., Zhou, Q., & Wang, K. (2024). The spatial impact of digital economy on carbon emissions reduction: evidence from 215 cities in China. Frontiers in Environmental Science, 12. https://doi.org/10.3389/fenvs.2024.1370938

Zhang, H. Q., Chen, T. T., & Yu, Y. (2023). From finance to sustainability: Understanding the financial development-environment nexus with the environmental Kuznets curve in East-Asia and Pacific economies. Borsa Istanbul Review, 23(6), 1448-1457.

Zhang, M., Adebayo, T. S., Awosusi, A. A., Ramzan, M., Otrakçi, C., & Kirikkaleli, D. (2022). Toward sustainable environment in Italy: The role of trade globalization, human capital, and renewable energy consumption. Energy & Environment, 35(4), 1-21.