Áp dụng mô hình phương trình cấu trúc bình phương bé nhất từng phần (PLS-SEM) cho nghiên cứu về lòng tin và hạnh phúc của cư dân đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh

Quyên Nguyễn Lê Hoàng Thụy Tố; Thư Phạm Quang Anh

doi:10.24311/jabes/2025.36.7.06

Các tác giả

Nguyễn Lê Hoàng Thụy Tố Quyên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Phạm Quang Anh Thư Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.7.06

Từ khóa:

PLS-SEM, Việt Nam, TP.HCM, Siêu đô thị, Hạnh phúc, Lòng tin

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu vai trò của lòng tin trong mô hình hạnh phúc của cư dân đô thị. Kỹ thuật PLS-SEM được áp dụng để phân tích bộ dữ liệu khảo sát ngẫu nhiên phân tầng 300 hộ gia đình tại TP.HCM, Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy lòng tin cụ thể có tác động mạnh và có ý nghĩa thống kê đến cả ba khía cạnh của hạnh phúc: cá nhân, gia đình và môi trường. Lòng tin xã hội góp phần nâng cao hạnh phúc ở khía cạnh môi trường và gia đình. Ngược lại, lòng tin thể chế có vai trò quan trọng đối với hạnh phúc cá nhân. Phân tích đa nhóm đã chỉ ra sự khác biệt đáng kể của lòng tin đối với hạnh phúc theo độ tuổi, giới tính và trình độ học vấn. Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao khi cho thấy tầm quan trọng của các loại lòng tin khác nhau trong việc nâng cao từng khía cạnh hạnh phúc của các nhóm cư dân đô thị. Đây là cơ sở khoa học cho việc đề xuất các hàm ý chính sách có trọng tâm, trọng điểm, giúp cư dân đô thị đạt được mức hạnh phúc tối ưu

Tài liệu tham khảo

Babaei, H., Ahmad, N., & Gill, S. S. (2012). Bonding, bridging and linking social capital and empowerment among squatter settlements in Tehran, Iran. World Applied Sciences Journal, 17(1), 119-126.

Barclay, D., Higgins, C., & Thompson, R. (1995). The partial least squares (PLS) approach to casual modeling: personal computer adoption and use as an illustration. Technology Studies, 2(2), 285– 309

Benjamin, D. J., Cooper, K., Heffetz, O., & Kimball, M. (2023). From happiness data to economic conclusions. Annual Review of Economics, 16, 359-391.

Bennedsen, M. (2024). Income and emotional well-being: Evidence for well-being plateauing around $200,000 per year. Economics Letters, 238, 111730.

Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2006). The bioecological model of human development. In W. Damon & R. M. Lerner (Eds.), Handbook of Child Psychology: Theoretical Model of Human Development (pp. 793–828). New York: John Wiley & Sons.

Bruni, L. (2007). Handbook on the Economics of Happiness. UK: Edward Elgar Publishing

Chen, C. W. (2023). Can smart cities bring happiness to promote sustainable development? Contexts and clues of subjective well-being and urban livability. Developments in the Built Environment, 13, 100108.

Chen, F., Zhang, W., Mfarrej, M. F. B., Saleem, M. H., Khan, K. A., Ma, J., ... & Han, H. (2024). Breathing in danger: Understanding the multifaceted impact of air pollution on health impacts. Ecotoxicology and Environmental Safety, 280, 116532.

Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2nd ed). New York: Routledge.

Cục Thống kê TP.HCM. (2023). Niên giám thống kê TP.HCM 2022. TP.HCM: NXB Tổng Hợp TP.HCM.

Delhey, J., & Newton, K. (2005). Predicting cross-national levels of social trust: global pattern or Nordic exceptionalism?. European Sociological Review, 21(4), 311-327.

Finstad, K. (2010). Response interpolation and scale sensitivity: Evidence against 5-point scales. Journal of Usability Studies, 5(3), 104-110.

Hair, J. F.Jr., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M. (2022). A Primier on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Los Angeles: SAGE.

Helliwell, J. F., Layard, R., Sachs, J., De Neve, J. E., Aknin, L. B., & Wang, S. (2024). World happiness report: origins, purpose, contents, impact and future. In Encyclopedia of Happiness, Quality of Life and Subjective Wellbeing (pp. 296-303). Edward Elgar Publishing.

Helliwell, J. F. & Wang, S. (2010). Trust and Well-Being. National Bureau of Economic Research.

Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.

Huỳnh Đặng Bích Vy, & Nguyễn Lê Hoàng Thuỵ Tố Quyên (2022). Ranking criteria of university lecturers’ happiness index in Ho Chi Minh City, Vietnam: Xếp hạng các tiêu chí đo lường hạnh phúc của giảng viên đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Tạp Chí Khoa học Đại học Văn Hiến, 8(3), 59-72.

Jyung, M., Lee, S. H., & Choi, I. (2024). Unraveling the most important predictors of eudaimonic and hedonic well-being in korean adults: a machine learning approach. Journal of Happiness Studies, 25(7), 1-22.

Knight, J., & Gunatilaka, R. (2024). The quality of society and happiness: fairness, trust, and community in China. Journal of Happiness Studies, 25(7). https://doi.org/10.1007/s10902-024-00724-z

Kuroki, M. (2011). Does social trust increase individual happiness in Japan? The Japanese Economic Review, 62(4), 444–459.

Lê Ngọc Văn. (2021). Hạnh phúc và việc đo lường các nhân tố cấu thành hạnh phúc. Xã hội học, 1(153), 27-38.

Leonard, R., & Onyx, J. (2003). Networking through loose and strong ties: an Australian qualitative study. International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 14(2), 189-203.

Levi, M., & Stoker, L. (2000). Political trust and trustworthiness. Annual Review of Political Science, 3(1), 475-507.

Lu, H., Tong, P., & Zhu, R. (2020). Longitudinal evidence on social trust and happiness in China: Causal effects and mechanisms. Journal of Happiness Studies, 21, 1841-1858.

Majeed, M. T., & Samreen, I. (2021). Social capital as a source of happiness: evidence from a cross-country analysis. International Journal of Social Economics, 48(1), 159-179.

Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396.

Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens, W. W. (2018). The limits to growth. In Green Planet Blues (pp. 25-29). Routledge.

Miething, A., Mewes, J., & Giordano, G. N. (2020). Trust, happiness and mortality: Findings from a prospective US population-based survey. Social Science & Medicine, 252, 112809.

Nguyen Van Phuc, Nguyen Thanh Phong, Nguyen Le Hoang Thuy To Quyen, & Huynh Dang Bich Vy. (2016). Calculating weights of social capital index using analytic hierarchy process. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(3), 1189-1193.

Nicolás-Martínez, C., Pérez-Cárceles, M. C., Riquelme-Perea, P. J., & Verde-Martín, C. M. (2024). Are cities decisive for life satisfaction? A structural equation model for the european population. Social Indicators Research, 174(3), 1025-1051.

Ngọc Văn, & Phạm Thị Thuý. (2017). Hạnh phúc và con đường tìm kiếm hạnh phúc theo quan điểm của Phật giáo. Nghiên cứu Gia đình và Giới, 2, 48-58.

Paldam, M. (2000). Social capital: one or many? Definition and measurement. Journal of Economic Surveys, 14(5), 629-653.

Poulin, M. J., & Haase, C. M. (2015). Growing to trust: evidence that trust increases and sustains well-being across the life span. Social Psychological and Personality Science, 6, 614-621.

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: America’s declining social capital. In Culture and Politics: A Reader (pp. 223-234). New York: Palgrave Macmillan US.

Rahaman, M. A., Kalam, A., & Al-Mamun, M. (2023). Unplanned urbanization and health risks of Dhaka City in Bangladesh: uncovering the associations between urban environment and public health. Frontiers in Public Health, 11, 1269362.

Rodríguez-Pose, A., & Von Berlepsch, V. (2014). Social capital and individual happiness in Europe. Journal of Happiness Studies, 15(2), 357-386.

Rojas, M. (2005). A conceptual-referent theory of happiness: Heterogeneity and its consequences. Social Indicators Research, 74(2), 261-294.

Ryff, C. D., & Singer, B. H. (2008). Know thyself and become what you are: A eudaimonic approach to psychological well-being. Journal of Happiness Studies, 9(1), 13-39.

Smith, A. (1759). The Theory of Moral Sentiments. Cambridge University Press.

Sobhaninia, S., Samavati, S., & Aldrich, D. P. (2024). Designing for happiness, building for resilience: a systematic review of key factors for cities. International Journal of Urban Sustainable Development, 16(1), 360-378.

Tian, G., & Yang, L. (2007). A formal economic theory for happiness studies: A solution to the happiness-income puzzle. Texas A&M University, Department of Economics, College Station.

Tripathi, S., & Yenneti, K. (2024). Does inequality in urban population distribution lead to income inequality? Evidence from India. Asia-Pacific Journal of Regional Science, 8(3), 787-818.

Tsai, W., & Ghoshal, S. (1998). Social capital and value creation: The role of intrafirm networks. Academy of Management Journal, 41(4), 464-476.

Tsou, M. W., & Liu, J. T. (2001). Happiness and domain satisfaction in Taiwan. Journal of Happiness Studies, 2, 269-288.

UN. (2011). Resolution adopted by the General Assembly on 19 July 2011 (Resolution 65/309). Retrieved October 23, 2024 from https://docs.un.org/en/A/RES/65/309

UNSD. (2023). SDGs report 2023 (Goal 11). Retrieved October 23, 2024 from https://unstats.un.org/sdgs/report/2023/goal-11/#:~:text=The%20world's%20population%20reached%208,70%20per%20cent%20by%202050

Vivenza, G. (2007). Happiness, wealth and utility in ancient thought. Handbook on the Economics of Happiness (pp. 3-23).

Woolcock, M. (1998). Social capital and economic development: Toward a theoretical synthesis and policy framework. Theory and Society, 27(2), 151-208.

World Bank. (2022). Worldwide Governance Indicators. Retrieved from July 15, 2024 from https://www.worldbank.org/en/publication/worldwide-governance-indicators

Zhou, X., Chen, S., Chen, L., & Li, L. (2021). Social class identity, public service satisfaction, and happiness of residents: the mediating role of social trust. Frontiers in Psychology, 12, 659657.