Chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam: Phương pháp nghiên cứu tích hợp mô hình TOE và TAM

Loan Nguyễn Thị; Vân Đỗ Thị Hồng; Nương Lê Thị

doi:10.24311/jabes/2026.37.02.1

Các tác giả

Nguyễn Thị Loan Trường Đại học Hồng Đức Tác giả
Đỗ Thị Hồng Vân Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải Tác giả
Lê Thị Nương Trường Đại học Hồng Đức Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.02.1

Từ khóa:

TOE, TAM, Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chuyển đổi số

Tóm tắt

Nghiên cứu này đề xuất tích hợp mô hình TOE và TAM nhằm khám phá góc nhìn toàn diện về cơ chế tác động trực tiếp và điều tiết của các yếu tố đến quá trình chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ 335 doanh nghiệp. Phương pháp PLS-SEM được sử dụng để kiểm định các giả thuyết. Kết quả nghiên cứu xác nhận các yếu tố tiên quyết trong mô hình TOE ảnh hưởng trực tiếp tích cực đến quá trình chuyển đổi số, ngoại trừ chính sách pháp luật. Yếu tố cảm nhận tính hữu ích và dễ sử dụng trong mô hình TAM thể hiện vai trò điều tiết tích cực một phần lên mối quan hệ giữa nền tảng công nghệ, bảo mật an toàn thông tin và quá trình chuyển đổi số. Kết quả nghiên cứu cung cấp các hàm ý quản trị nhằm thúc đẩy năng lực đổi mới của doanh nghiệp, tối ưu hóa việc ứng dụng công nghệ, và tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh

Tài liệu tham khảo

Ajibade, P. (2018). Technology acceptance model limitations and criticisms: Exploring the practical applications and use in technology-related studies, mixed-method, and qualitative researches. Library Philosophy and Practice. https://scholarworks.sjsu.edu/libphilprac/1941/

Barykin, S. Y., Rasskazova, O., Evseeva, O., Evseeva, S., & Ostapenko, G. (2021). Staff training digitalization as value creation process in companies. International Journal of Entrepreneurship, 25, 1-17. https://www.abacademies.org/articles/staff-training-digitalization-as-value-creation-process-in-companies.pdf

Becker, W., Schmid, O., & Botzkowski, T. (2018). Role of CDOs in the digital transformation of SMEs and LSEs – An empirical analysis. Proceedings of the 51st Hawaii International Conference on System Sciences. https://doi.org/10.24251/HICSS.2018.573

Bộ Kế hoạch và Đầu tư. (2022). Sách Trắng Doanh Nghiệp Việt Nam 2022. Truy cập từ https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2022/11/Sach-trang-DN-2022.pdf

Davis, F. D. (1989a). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https://doi.org/10.2307/249008

Davis, F. D. (1989b). Technology acceptance model: TAM. Information Seeking Behavior and Technology Adoption, 5, 205-219.

Dương Nguyễn Thanh Thủy. (2025). Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội. Kinh tế và dự báo. Truy cập từ https://kinhtevadubao.vn/cac-nhan-to-anh-huong-den-muc-do-chuyen-doi-so-cua-doanh-nghiep-nho-va-vua-tai-ha-noi-30820.html

Garzoni, A., De Turi, I., Secundo, G., & Del Vecchio, P. (2020). Fostering digital transformation of SMEs: A four levels approach. Management Decision, 58(8), 1543-1562. https://doi.org/10.1108/MD-07-2019-0939

Ghaleb, E. A., Dominic, P., Fati, S. M., Muneer, A., & Ali, R. F. (2021). The assessment of big data adoption readiness with a technology-organization-environment framework: A perspective towards healthcare employees. Sustainability, 13(15), 8379. https://doi.org/10.3390/su13158379

Ghobakhloo, M., & Ching, N. T. (2019). Adoption of digital technologies of smart manufacturing in SMEs. Journal of Industrial Information Integration, 16, 100107. https://doi.org/10.1016/j.jii.2019.100107

Hanelt, A., Bohnsack, R., Marz, D., & Antunes Marante, C. (2021). A systematic review of the literature on digital transformation: Insights and implications for strategy and organizational change. Journal of Management Studies, 58(5), 1159-1197. https://doi.org/10.1111/joms.12639

Hasani, T., O’Reilly, N., Dehghantanha, A., Rezania, D., & Levallet, N. (2023). Evaluating the adoption of cybersecurity and its influence on organizational performance. SN Business & Economics, 3(5), 97. https://doi.org/10.1007/s43546-023-00477-6

Held, P., Heubeck, T., & Meckl, R. (2026). Boosting SMEs’ digital transformation: The role of dynamic capabilities in cultivating digital leadership and digital culture. Review of Managerial Science, 20, 1687-1715. https://doi.org/10.1007/s11846-025-00919-5

Hsu, H. Y., Liu, F. H., Tsou, H. T., & Chen, L. J. (2019). Openness of technology adoption, top management support, and service innovation: A social innovation perspective. Journal of Business & Industrial Marketing, 34(3), 575-590. https://doi.org/10.1108/JBIM-03-2017-0068

Kochetkov, D. M. (2023). Innovation: A state-of-the-art review and typology. International Journal of Innovation Studies, 7(4), 263-272. https://doi.org/10.1016/j.ijis.2023.05.004

Lee, Y. Y., Falahat, M., & Sia, B. K. (2021). Drivers of digital adoption: A multiple case analysis among low and high-tech industries in Malaysia. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 13(1), 80-97. https://doi.org/10.1108/APJBA-05-2019-0093

Lemon, K. N., & Verhoef, P. C. (2016). Understanding customer experience throughout the customer journey. Journal of Marketing, 80(6), 69-96. https://doi.org/10.1509/jm.15.0420

Mandal, A., & S, A. (2023). Evaluating the perceived usefulness and fairness of forensic accounting and investigation standards. Journal of Financial Regulation and Compliance, 31(5), 754-769. https://doi.org/10.1108/JFRC-12-2022-0157

Marangunić, N., & Granić, A. (2015). Technology acceptance model: A literature review from 1986 to 2013. Universal Access in the Information Society, 14(1), 81-95. https://doi.org/10.1007/s10209-014-0348-1

Nguyễn Đăng Tuệ. (2024). Nhân tố ảnh hưởng tới chuyển đổi số – Nghiên cứu mô hình chấp nhận công nghệ với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hà Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài Chính - Marketing, 15(3), 18-30. https://jfm.edu.vn/index.php/jfm/article/view/483

Omrani, N., Rejeb, N., Maalaoui, A., Dabić, M., & Kraus, S. (2024). Drivers of digital transformation in SMEs. IEEE Transactions on Engineering Management, 71, 5030-5043. https://doi.org/10.1109/TEM.2022.3215727

Prakash, C. (2025). Evaluating the TOE framework for technology adoption: A systematic review of its strengths and limitations. International Journal on Recent and Innovation Trends in Computing and Communication, 13(1), 76-82. https://ijritcc.org/index.php/ijritcc/article/view/11454

Qalati, S. A., Yuan, L. W., Khan, M. A. S., & Anwar, F. (2021). A mediated model on the adoption of social media and SMEs’ performance in developing countries. Technology in Society, 64, 101513. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101513

Shukla, A., Katt, B., Nweke, L. O., Yeng, P. K., & Weldehawaryat, G. K. (2022). System security assurance: A systematic literature review. Computer Science Review, 45, 100496. https://doi.org/10.1016/j.cosrev.2022.100496

Succurro, M., & Donati, C. (2025). The role of the regulatory framework in enhancing SMEs’ digital transformation. International Review of Law and Economics, 83, 106263. https://doi.org/10.1016/j.irle.2025.106263

Teece, D. J. (2018). Profiting from innovation in the digital economy: Enabling technologies, standards, and licensing models in the wireless world. Research Policy, 47(8), 1367-1387. https://doi.org/10.1016/j.respol.2017.01.015

Tornatzky, L., & Fleischer, M. (1990). The Process of Technology Innovation. Lexington, MA: Lexington Books.

Ukoha, O., Awa, H. O., Nwuche, C. A., & Asiegbu, I. (2011). Analysis of explanatory and predictive architectures and the relevance in explaining the adoption of IT in SMEs. Interdisciplinary Journal of Information, Knowledge, and Management, 6, 217-230. https://doi.org/10.28945/1431

VCCI. (2023). Báo cáo thường niên doanh nghiệp Việt Nam 2022–2023. Truy cập từ https://vienptdn-vcci.vn/bao-cao-thuong-nien-doanh-nghiep-viet-nam-2022-2023.html

Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda. Journal of Business Research, 122, 889-901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022

Vial, G. (2021). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. Managing Digital Transformation, 13-66. https://doi.org/10.4324/9781003008637-4

Wang, H. J., & Lo, J. (2019). Factors influencing the adoption of open government data at the firm level. IEEE Transactions on Engineering Management, 67(3), 670-682. https://doi.org/10.1109/TEM.2019.2898107

Wen, K. W., & Chen, Y. (2010). E-business value creation in small and medium enterprises: A US study using the TOE framework. International Journal of Electronic Business, 8(1), 80-100. https://doi.org/10.1504/IJEB.2010.030717

Zhang, P., & Wang, Y. (2024). Digital transformation: A systematic review and bibliometric analysis from the corporate finance perspective. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2412.19817