Trao quyền cho phụ nữ trong phát triển du lịch biển bền vững:  Sự kết hợp giữa lý thuyết hành vi dự định và lý thuyết trao quyền

Duyên Phạm Thị Bích; Phong Nguyễn Hoàng

doi:10.24311/jabes/2025.36.10.01

Các tác giả

Phạm Thị Bích Duyên Trường Đại học Quy Nhơn Tác giả
Nguyễn Hoàng Phong Trường Đại học Quy Nhơn Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.10.01

Từ khóa:

Ý định hành vi, Trao quyền cho phụ nữ, Du lịch biển, Du lịch bền vững

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích ý định hỗ trợ phát triển du lịch biển bền vững của phụ nữ tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Việt Nam, dựa trên lý thuyết hành vi dự định kết hợp với lý thuyết trao quyền. Chiến lược thu thập dữ liệu kết hợp phân tầng và chọn mẫu có chủ đích từ 527 phụ nữ đang làm việc trong các lĩnh vực du lịch biển nhằm đảm bảo đa dạng về bối cảnh và nghề nghiệp. Phân tích PLS-SEM cho thấy thái độ hành vi, chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi và trao quyền đều có tác động tích cực đến ý định hỗ trợ, trong đó, thái độ hành vi giữ vai trò trung gian quan trọng. Kết quả góp phần mở rộng ứng dụng lý thuyết hành vi dự định trong bối cảnh du lịch biển, nhấn mạnh vai trò then chốt của việc trao quyền phụ nữ trong thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, đồng thời bổ sung bằng chứng về cơ chế trung gian của thái độ hành vi và vai trò của chiến lược trao quyền đa chiều trong phát triển du lịch.

Tài liệu tham khảo

Abou-Shouk, M. A., Mannaa, M. T., & Elbaz, A. M. (2021). Women’s empowerment and tourism development: A cross-country study. Tourism Management Perspectives, 37, 100782. doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100782

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

Ahmed, S. K. (2024). How to choose a sampling technique and determine sample size for research: A simplified guide for researchers. Oral Oncology Reports, 12, 100662. https://doi.org/10.1016/j.oor.2024.100662

Boley, B., & McGehee, N. G. (2014). Measuring empowerment: Developing and validating the Resident Empowerment through Tourism Scale (RETS). Tourism Management, 45, 85-94. doi.org/10.1016/j.tourman.2014.04.003

Choo, H., Ahn, K., & F. Petrick, J. (2016). An integrated model of festival revisit intentions: Theory of planned behavior and festival quality/satisfaction. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28(4), 818-838. doi.org/10.1108/IJCHM-09-2014-0448

Clark, E., Mulgrew, K., Kannis-Dymand, L., Schaffer, V., & Hoberg, R. (2019). Theory of planned behaviour: predicting tourists’ pro-environmental intentions after a humpback whale encounter. Journal of Sustainable Tourism, 27(5), 649-667. doi.org/10.1080/09669582.2019.1603237

Elshaer, I., Moustafa, M., Sobaih, A. E., Aliedan, M., & Azazz, A. M. S. (2021). The impact of women’s empowerment on sustainable tourism development: Mediating role of tourism involvement. Tourism Management Perspectives, 38, 1-12. doi.org/10.1016/j.tmp.2021.100815

Erul, E., Woosnam, K. M., & McIntosh, W. A. (2020). Considering emotional solidarity and the theory of planned behavior in explaining behavioral intentions to support tourism development. Journal of Sustainable Tourism, 28(8), 1-16. doi.org/10.1080/09669582.2020.1726935

Guo, Q., Yang, X., & Chen, H. (2023). The influence of women’s empowerment on tourism involvement and sustainable tourism development: the moderating role of tourism cooperatives. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 28(10), 1130-1146. doi.org/10.1080/10941665.2023.2289401

Hair, J., Sarstedt, M., & Ringle, C. (2019). Rethinking some of the rethinking of partial least squares. European Journal of Marketing, 53(4), 66-584. doi.org/10.1108/EJM-10-2018-0665

Han, J. H., Kim, J. S., Lee, C., & Kim, N. (2019). Role of place attachment dimensions in tourists’ decision-making process in Cittaslow. Journal of Destination Marketing & Management, 11, 108-119. doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.12.008

Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: updated guidelines. Industrial Management and Data Systems, 116(1), 2-20. doi.org/10.1108/IMDS-09-2015-0382

Kim, Y. G., Woo, E., & Nam, J. (2018). Sharing economy perspective on an integrative framework of the NAM and TPB. International Journal of Hospitality Management, 72, 109-117. doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.01.008

Lee, S. J., & Kim, H. L. (2018). Roles of perceived behavioral control and self-efficacy to volunteer tourists’ intended participation via theory of planned behavior. International Journal of Tourism Research, 20(2), 182-190. doi.org/10.1002/jtr.2171

Lenao, M., & Basupi, B. (2016). Ecotourism development and female empowerment in Botswana: A review. Tourism Management Perspectives, 18, 51-58. doi.org/10.1016/j.tmp.2015.12.021

Lê Chí Công. (2020). Ý định giảm thiểu sử dụng và xả thải túi nhựa của cộng đồng dân cư ven biển tại Vịnh Nha Trang: Vai trò của nhận thức tác hại túi nhựa và ý thức bảo vệ môi trường. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 31(1), 75-92. https://jabes.ueh.edu.vn/Home/SearchArticle?article_Id=9be20360-287a-40f0-a600-98f900e38451

Liang, L. J., Choi, H. C., Joppe, M., & Lee, W. (2019). Examining medical tourists’ intention to visit a tourist destination: Application of an extended MEDTOUR scale in a cosmetic tourism context. International Journal of Tourism Research, 21(6), 772-784. https://doi.org/10.1002/jtr.2303

Maichum, K., Parichatnon, S., & Peng, K. (2016). Application of the extended theory of planned behavior model to investigate purchase intention of green products among Thai consumers. Sustainability, 8(10), 1077. doi.org/10.3390/su8101077

Man Cheng, E. N., So, S. I. (Amy), & Nang Fong, L. H. (2022). Place perception and support for sustainable tourism development: The mediating role of place attachment and moderating role of length of residency. Tourism Planning and Development, 19(4), 279-295. doi.org/10.1080/21568316.2021.1906740

Mendes-Filho, L., Mills, A. M., Tan, F. B., & Milne, S. (2018). Empowering the traveler: an examination of the impact of user-generated content on travel planning. Journal of Travel & Tourism Marketing, 35(4), 425-436. doi.org/10.1080/10548408.2017.1358237

Nunkoo, R., & Ramkissoon, H. (2010). Gendered theory of planned behaviour and residents’ support for tourism. Current Issues in Tourism, 13(6), 525-540. doi.org/10.1080/13683500903173967

Phạm Tô Thục Hân. (2019). Ảnh hưởng của sự tự nhiên chào đón, sự cam kết cộng đồng và lợi ích kinh tế cá nhân đến thái độ và hành vi ủng hộ sự phát triển du lịch của người dân tại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 30(6), 66-88. https://jabes.ueh.edu.vn/Home/SearchArticle?article_Id=ed7981c8-1885-4918-a8fb-5accff6f8dcc

Rahmania, T., Kertamuda, F., Wulandari, S. S., & Marfu, A. (2025). Empowering women for a sustainable future: Integrating gender equality and environmental stewardship. Social Sciences and Humanities Open, 11, 101503. doi.org/10.1016/j.ssaho.2025.101503

Scheyvens, R. (1999). Ecotourism and the empowerment of local communities. Tourism Management, 20(2), 245-249. doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00069-7

Shen, K., & Shen, H. (2021). Chinese traditional village residents’ behavioural intention to support tourism: an extended model of the theory of planned behavior. Tourism Review, 76(2), 439-459. doi.org/10.1108/TR-11-2019-0451

Seow, A. N., Choong, Y. O., Moorthy, K., & Chan, L. M. (2017). Intention to visit Malaysia for medical tourism using the antecedents of theory of planned behaviour: A predictive model. International Journal of Tourism Research, 19(3), 383-393. https://doi.org/10.1002/jtr.2120

Strzelecka, M., Boley, B., & Strzelecka, C. (2017). Empowerment and resident support for tourism in rural Central and Eastern Europe (CEE): The case of Pomerania, Poland. Journal of Sustainable Tourism, 25(4), 554-572. doi.org/10.1080/09669582.2016.1224891

Suri, H. (2011). Purposeful sampling in qualitative research synthesis. Qualitative Research Journal, 11(2), 63-75. doi.org/10.3316/QRJ1102063

Vesci, M., & Botti, A. (2019). Festival quality, theory of planned behavior and revisiting intention: evidence from local and small Italian culinary festivals. Journal of Hospitality and Tourism Management, 38, 5-15. doi.org/10.1016/j.jhtm.2018.10.003

Wang, L., Wong, P. P. W., Narayanan Alagas, E., & Chee, W. M. (2019). Green hotel selection of Chinese consumers: A planned behavior perspective. Journal of China Tourism Research, 15(2), 1-21. doi.org/10.1080/19388160.2018.1553743

Wang, L., Gong, Y., Zhang, Q., Sun, R., Wong, P. P. W., & Zhou, W. W. (2024). Merging the theory of planned behaviour and value-belief-norm theory to predict green hotel visit intention among Chinese university students: The case from Xuzhou, China. Acta Psychologica, 251, 104627. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2024.104627

Wen, T., Zhang, Q., & Li, Y. (2021). Why small tourism enterprises behave responsibly: using job embeddedness and place attachment to predict corporate social responsibility activities. Current Issues in Tourism, 24(10), 1435-1450. doi.org/10.1080/13683500.2020.1797648