Ảnh hưởng của công nghệ tài chính và chất lượng quản trị quốc gia đến hiệu quả ngân hàng tại các nước Đông Nam Á

Phương Hoàng Mai; Tuấn Đoàn Anh

doi:10.24311/jabes/2025.36.10.07

Các tác giả

Hoàng Mai Phương Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Đoàn Anh Tuấn Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.10.07

Từ khóa:

Chất lượng quản trị quốc gia, Hiệu quả hoạt động ngân hàng, Công nghệ tài chính (FinTech)

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của phát triển công nghệ tài chính (FinTech) đến hiệu quả hoạt động của 214 ngân hàng thuộc năm quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2010–2023, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của chất lượng quản trị quốc gia trong mối quan hệ này. Bằng cách kết hợp các phương pháp hồi quy Pooled OLS và GMM, kết quả cho thấy FinTech có ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận ngân hàng, đặc biệt đối với các ngân hàng quy mô nhỏ do áp lực cạnh tranh gia tăng. Tuy nhiên, FinTech góp phần làm giảm tỷ lệ nợ xấu nhờ mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho các nhóm khách hàng rủi ro thấp. Hơn nữa, tác động tích cực của FinTech đến hiệu quả hoạt động ngân hàng được ghi nhận rõ rệt hơn ở các quốc gia có chất lượng quản trị cao. Các kết quả vẫn duy trì độ tin cậy sau khi kiểm soát vấn đề nội sinh giữa FinTech và hiệu quả hoạt động ngân hàng.

Tài liệu tham khảo

Allen, F., & Santomero, A. M. (1997). The theory of financial intermediation. Journal of Banking & Finance, 21(11-12), 1461-1485. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(97)00032-0

Anagnostopoulos, I. (2018). Fintech and regtech: Impact on regulators and banks. Journal of Economics and Business, 100, 7-25. https://doi.org/10.1016/j.jeconbus.2018.07.003

Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2015). The evolution of Fintech: A new post-crisis paradigm. University of Hong Kong Faculty of Law Research Paper No. 2015/047, UNSW Law Research Paper No. 2016-62. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2676553 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2676553

Barth, J. R., Caprio, G., & Levine, R. (2013). Bank regulation and supervision in 180 countries from 1999 to 2011. Journal of Financial Economic Policy, 5(2), 111-219. https://doi.org/10.1108/17576381311329661

Berg, T., Burg, V., Gombović, A., & Puri, M. (2020). On the rise of fintechs: Credit scoring using digital footprints. The Review of Financial Studies, 33(7), 2845-2897. https://doi.org/10.1093/rfs/hhz099

Blundell, R., & Bond, S. (2000). GMM estimation with persistent panel data: an application to production functions. Econometric Reviews, 19(3), 321-340. https://doi.org/10.1080/07474930008800475

Branzoli, N., Rainone, E., & Supino, I. (2024). The role of banks’ technology adoption in credit markets during the pandemic. Journal of Financial Stability, 71, 101230. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2024.101230

Buchak, G., Matvos, G., Piskorski, T., & Seru, A. (2018). Fintech, regulatory arbitrage, and the rise of shadow banks. Journal of Financial Economics, 130(3), 453-483. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2018.03.011

Chen, S., Doerr, S., Frost, J., Gambacorta, L., & Shin, H. S. (2023). The fintech gender gap. Journal of Financial Intermediation, 54, 101026. https://doi.org/10.1016/j.jfi.2023.101026

Chen, X., You, X., & Chang, V. (2021). FinTech and commercial banks' performance in China: A leap forward or survival of the fittest? Technological Forecasting and Social Change, 166, 120645. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120645

Deng, L., Lv, Y., Liu, Y., & Zhao, Y. (2021). Impact of Fintech on bank risk-taking: Evidence from China. Risks, 9(5), 99. https://doi.org/10.3390/risks9050099

Doan, A.-T., Lin, K.-L., & Doong, S.-C. (2018). What drives bank efficiency? The interaction of bank income diversification and ownership. International Review of Economics & Finance, 55, 203-219. https://doi.org/10.1016/j.iref.2017.07.019

Fung, D. W., Lee, W. Y., Yeh, J. J., & Yuen, F. L. (2020). Friend or foe: The divergent effects of FinTech on financial stability. Emerging Markets Review, 45, 100727. https://doi.org/10.1016/j.ememar.2020.100727

Fuster, A., Plosser, M., Schnabl, P., & Vickery, J. (2019). The role of technology in mortgage lending. The Review of Financial Studies, 32(5), 1854-1899. https://doi.org/10.1093/rfs/hhz018

Geng, H., Guo, P., & Cheng, M. (2023). The dark side of bank FinTech: Evidence from a transition economy. Economic Analysis and Policy, 80, 1811-1830. https://doi.org/10.1016/j.eap.2023.11.020

Hoàng Anh, Lê Vũ Uyên Phương, Nguyễn Minh Mẫn, & Võ Huỳnh Yến Nhi. (2025). Nghiên cứu ứng dụng AI khả diễn trong FINTECH: Tối ưu hóa đầu tư bền vững dựa trên tiêu chí ESG tại Việt Nam. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(2), 43-58. https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.2.07

Hung, J. L., & Luo, B. (2016). FinTech in Taiwan: a case study of a Bank’s strategic planning for an investment in a FinTech company. Financial Innovation, 2, 1-16. https://doi.org/10.1186/s40854-016-0037-6

Jagtiani, J., & Lemieux, C. (2018). Do fintech lenders penetrate areas that are underserved by traditional banks? Journal of Economics and Business, 100, 43-54. https://doi.org/10.1016/j.jeconbus.2018.03.001

Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3(2), 220-246. https://doi.org/10.1017/S1876404511200046

Khan, H. H., Khan, S., & Ghafoor, A. (2023). Fintech adoption, the regulatory environment and bank stability: An empirical investigation from GCC economies. Borsa Istanbul Review, 23(6), 1263-1281. https://doi.org/10.1016/j.bir.2023.10.010

Knudsen, J. S. (2011). Company delistings from the UN Global Compact: Limited business demand or domestic governance failure? Journal of Business Ethics, 103, 331-349. https://doi.org/10.1007/s10551-011-0875-0

Li, Q., Zhu, R., & Qin, W. (2024). Does the fintech create value? A textual analysis of commercial banks in China. Technology Analysis & Strategic Management, 36(10), 1-16. https://doi.org/10.1080/09537325.2022.2145185

Liao, C.-S., & Zhao, M. (2025). Competition–risk nexus of Taiwanese banks: from a stability–inefficiency perspective. Journal of Asian Business and Economic Studies, 32(1), 28-39. https://doi.org/10.1108/JABES-09-2023-0338

Loo, M. K. L. (2019). Enhancing financial inclusion in ASEAN: Identifying the best growth markets for fintech. Journal of Risk and Financial Management, 12(4), 181. https://doi.org/10.3390/jrfm12040181

Martinez-Miera, D., & Repullo, R. (2010). Does competition reduce the risk of bank failure? The Review of Financial Studies, 23(10), 3638-3644. https://doi.org/10.1093/rfs/hhq057

McGlosson, C., & Enriquez, M. (2019). Financial industry compliance with Big Data and analytics. Journal of Financial Compliance, 3(2), 103-117. https://doi.org/10.69554/SIRM8601

Ngobo, P. V., & Fouda, M. (2012). Is ‘Good’ governance good for business? A cross-national analysis of firms in African countries. Journal of World Business, 47(3), 435-449. https://doi.org/10.1016/j.jwb.2011.05.010

Nguyen, L., Tran, S., & Ho, T. (2022). Fintech credit, bank regulations and bank performance: a cross-country analysis. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 14(4), 445-466. https://doi.org/10.1108/APJBA-05-2021-0196

Nguyen, Q. K., & Dang, V. C. (2022). The effect of FinTech development on financial stability in an emerging market: The role of market discipline. Research in Globalization, 5, 100105. https://doi.org/10.1016/j.resglo.2022.100105

Nguyen, T., Locke, S., & Reddy, K. (2015). Ownership concentration and corporate performance from a dynamic perspective: Does national governance quality matter? International Review of Financial Analysis, 41, 148-161. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2015.06.005

Phan, D. H. B., Narayan, P. K., Rahman, R. E., & Hutabarat, A. R. (2020). Do financial technology firms influence bank performance?. Pacific-Basin Finance Journal, 62, 101210. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2019.101210

Singh, R., Malik, G., & Jain, V. (2021). FinTech effect: measuring impact of FinTech adoption on banks' profitability. International Journal of Management Practice, 14(4), 411-427. https://doi.org/10.1504/IJMP.2021.116587

Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit rationing in markets with imperfect information. The American Economic Review, 71(3), 393-410. https://www.jstor.org/stable/1802787

Tran, N. H., & Le, C. D. (2019). Governance quality, foreign direct investment, and entrepreneurship in emerging markets. Journal of Asian Business and Economic Studies, 26(2), 238-264. https://doi.org/10.1108/JABES-09-2018-0063

Phùng Thái Minh Trang. (2023). Công nghệ tài chính trong thời đại số: Vai trò của kiến thức tài chính. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 34(4), 102-123. https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.4.6

Vallée, B., & Zeng, Y. (2019). Marketplace lending: A new banking paradigm? The Review of Financial Studies, 32(5), 1939-1982. https://doi.org/10.1093/rfs/hhy100

Vives, X. (2019). Digital disruption in banking. Annual Review of Financial Economics, 11(1), 243-272. https://doi.org/10.1146/annurev-financial-100719-120854

Vučinić, M. (2020). Fintech and financial stability potential influence of FinTech on financial stability, risks and benefits. Journal of Central Banking Theory and Practice, 9(2), 43-66. https://doi.org/10.2478/jcbtp-2020-0013

Wang, R., Liu, J., & Luo, H. (2021). Fintech development and bank risk taking in China. The European Journal of Finance, 27(4-5), 397-418. https://doi.org/10.1080/1351847X.2020.1805782

Wang, X., Chen, J., & Yuan, Y. (2024). Impact of fintech on the loan structure of urban commercial banks in China. Finance Research Letters, 65, 105535. https://doi.org/10.1016/j.frl.2024.105535