Mối quan hệ giữa tự nhận thức và lãng phí thực phẩm của người tiêu dùng: So sánh cách tiếp cận tập trung vào biến số và tập trung vào cá nhân
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.7.1Keywords:
Cách tiếp cận tập trung vào biến số và tập trung vào cá nhân, Lãng phí thực phẩm, Tự nhận thức của người tiêu dùngAbstract
Nghiên cứu này khám phá mối quan hệ giữa 04 loại tự nhận thức tiêu dùng bậc cao (Consumer Identity ‒ CID: đạo đức, hợp lý, tiết kiệm, và lãng phí) với thái độ, ý định và hành vi liên quan đến lãng phí thực phẩm, thông qua so sánh hai cách tiếp cận: tập trung vào biến số và tập trung vào cá nhân. Cách tiếp cận tập trung vào biến số cho thấy CID-đạo đức, CID-hợp lý, và CID-tiết kiệm có mối quan hệ cùng chiều với thái độ và ý định, trong khi CID-lãng phí có mối quan hệ trái chiều. CID-đạo đức, CID-hợp lý, và CID-tiết kiệm có mối quan hệ ngược chiều với hành vi, trong khi CID-lãng phí lại có mối quan hệ cùng chiều. Cách tiếp cận tập trung vào cá nhân xác định 03 nhóm tiêu dùng: Nhóm xanh, Nhóm cân bằng và Nhóm lãng phí. Nhóm xanh phản đối mạnh mẽ lãng phí thực phẩm, có ý định tiết giảm cao và hành vi lãng phí thấp nhất. Ngược lại, Nhóm lãng phí có mức độ lãng phí cao nhất, thái độ ít tích cực nhất và ý định yếu nhất. Nhóm cân bằng có mức độ thái độ, ý định và hành vi ở giữa 03 nhóm. Kết quả từ hai cách tiếp cận bổ sung cho nhau, cung cấp cái nhìn sâu hơn về mối quan hệ giữa 04 loại CID tổng quát và các kết cục về lãng phí thực phẩm
References
Agissova, F., & Sautkina, E. (2020). The role of personal and political values in predicting environmental attitudes and pro-environmental behavior in Kazakhstan. Frontiers in Psychology, 11, 3660.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
Aschemann-Witzel, J., De Hooge, I., Amani, P., Bech-Larsen, T., & Oostindjer, M. (2015). Consumer-related food waste: Causes and potential for action. Sustainability, 7(6), 6457-6477.
Bergman, L. R., & Trost, K. (2006). The person-oriented versus the variable-oriented approach: Are they complementary, opposites, or exploring different worlds?. Merrill-Palmer Quarterly, 52(3), 601-632.
Choi, M. J., Heo, C. Y., & Law, R. (2015). Developing a typology of Chinese shopping tourists: An application of the Schwartz model of universal human values. Journal of Travel & Tourism Marketing, 33(2), 141-161.
de Groot, J. I. M., & Steg, L. (2008). Value orientations to explain beliefs related to environmental significant behavior: How to measure egoistic, altruistic, and biospheric value orientations. Environment and Behavior, 40, 330-354.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Gaiani, S., Caldeira, S., Adorno, V., Segrè, A., & Vittuari, M. (2018). Food wasters: Profiling consumers’ attitude to waste food in Italy. Waste Management, 72, 17-24.
Gatersleben, B., Murtagh, N., Cherry, M., & Watkins, M. (2019). Moral, wasteful, frugal, or thrifty? Identifying consumer identities to understand and manage pro-environmental behavior. Environment and Behavior, 51(1), 24-49.
Gil-Giménez, D., Rolo-González, G., Suárez, E., & Muinos, G. (2021). The influence of environmental self-identity on the relationship between consumer identities and frugal behavior. Sustainability, 13(17), 9664.
Graham-Rowe, E., Jessop, D. C., & Sparks, P. (2019). Self-affirmation theory and pro-environmental behaviour: Promoting a reduction in household food waste. Journal of Environmental Psychology, 62, 124-132.
Howard, M. C., & Hoffman, M. E. (2018). Variable-centered, person-centered, and person-specific approaches: Where theory meets the method. Organizational Research Methods, 21(4), 846-876.
Kline, R. B. (2023). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. Guilford Publications.
Leite, A., Ramires, A., Vidal, D. G., Dinis, M. A. P., & Fidalgo, A. (2021). Hierarchical cluster analysis of human value priorities and associations with subjective well-being, subjective general health, social life, and depression across Europe. Social Sciences, 10(2), 74.
Palena, N., Caso, L., Cavagnis, L., Greco, A., & Vrij, A. (2023). Exploring the relationship between personality, morality and lying: A study based on the person-centred approach. Current Psychology, 42(24), 20502-20514.
Schwartz, S. H. (2006). Basic human values: Theory, measurement, and applications. Revue Française de Sociologie, 47, 249-288.
Stets, J. E., & Burke, P. J. (2000). Identity theory and social identity theory. Social Psychology Quarterly, 63(3), 224-237.
Stancu, V., Haugaard, P., & Lähteenmäki, L. (2016). Determinants of consumer food waste behaviour: Two routes to food waste. Appetite, 96, 7-17.
Stancu, V., & Lähteenmäki, L. (2022). Consumer-related antecedents of food provisioning behaviors that promote food waste. Food Policy, 108, 102236.
Tkaczynski, A. (2016). Segmentation using two-step cluster analysis. In: T. Dietrich, S. Rundle-Thiele, & K. Kubacki. Segmentation in Social Marketing: Process, Methods and Application. Online Version, Spinger.
Tuu, H. H. (2023). The role of impulsiveness and habit strength in reducing food waste. Journal of Asian Business and Economic Studies, 30(4), 257-269.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 JOURNAL OF ASIAN BUSINESS AND ECONOMIC STUDIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
