Vai trò gián tiếp của cá nhân hóa trong ý định sử dụng ngân hàng thuần số của thế hệ Z
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.6.1Từ khóa:
Mô hình UTAUT2, Thế hệ Z, Cảm nhận bảo mật, Tính cá nhân hóa, Ngân hàng thuần sốTóm tắt
Nghiên cứu này khám phá vai trò của tính cá nhân hóa đối với ý định sử dụng ngân hàng thuần số của thế hệ Z, sử dụng phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần. Nghiên cứu xây dựng dựa trên mô hình lý thuyết thống nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ 2 (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology 2 ‒ UTAUT2), lựa chọn các cấu phần phù hợp với bối cảnh người tiêu dùng thế hệ Z và ngân hàng thuần số, đồng thời bổ sung hai biến là tính cá nhân hóa và cảm nhận bảo mật. Kết quả cho thấy ảnh hưởng xã hội, động lực thụ hưởng và giá trị giá cả có ảnh hưởng trực tiếp và tích cực đến ý định sử dụng ngân hàng thuần số. Tính cá nhân hóa tuy không có ảnh hưởng trực tiếp, nhưng có ảnh hưởng gián tiếp đến ý định sử dụng thông qua cảm nhận bảo mật, động lực thụ hưởng và giá trị giá cả.
Tài liệu tham khảo
Alalwan, A. A., Dwivedi, Y. K., & Rana, N. P. (2017). Factors influencing adoption of mobile banking by Jordanian bank customers: Extending UTAUT2 with trust. International Journal of Information Management, 37(3), 99-110. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2017.01.002
Albashrawi, M., & Motiwalla, L. (2019). Privacy and personalization in continued usage intention of mobile banking: An integrative perspective. Information Systems Frontiers. https://doi.org/10.1007/s10796-017-9814-7
Baptista, G., & Oliveira, T. (2015). Understanding mobile banking: The unified theory of acceptance and use of technology combined with cultural moderators. Computers in Human Behavior, 50, 418-430. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.04.024
Bhatnagr, P., & Rajesh, A. (2024). Neobanking adoption – An integrated UTAUT-3, perceived risk and recommendation model. South Asian Journal of Marketing, 5(2), 93-112. https://doi.org/10.1108/sajm-06-2022-0040
Bhatnagr, P., Rajesh, A., & Misra, R. (2024). Neobank adoption: integrating the information systems effectiveness framework with the innovation resistance model. Management Decision, 62(10), 3315-3352. https://doi.org/10.1108/MD-06-2023-0977
Dwivedi, Y. K., Rana, N. P., Jeyaraj, A., Clement, M., & Williams, M. D. (2019). Re-examining the unified theory of acceptance and use of technology (UTAUT): Towards a revised theoretical model. Information Systems Frontiers, 21(3), 719-734. https://doi.org/10.1007/s10796-017-9774-y
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.2307/3151312
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2021). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) using R. In Classroom Companion: Business. Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-80519-7
Hajli, N. (2015). Social commerce constructs and consumer’s intention to buy. International Journal of Information Management, 35(2), 183-191. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2014.12.005
Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: Updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2-20. https://doi.org/10.1108/IMDS-09-2015-0382
Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Hutmacher, F., & Appel, M. (2022). The psychology of personalization in digital environments: From motivation to well-being – A theoretical integration. Review of General Psychology, 27(1), 108926802211056. https://doi.org/10.1177/10892680221105663
Johanson, G. A., & Brooks, G. P. (2010). Initial scale development: Sample size for pilot studies. Educational and Psychological Measurement, 70(3), 394-400. https://doi.org/10.1177/0013164409355692
Kaur, S., & Arora, S. (2023). Understanding customers’ usage behavior towards online banking services: an integrated risk–benefit framework. Journal of Financial Services Marketing, 28(1), 74-98. https://doi.org/10.1057/s41264-022-00140-5
Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of E-Collaboration, 11(4), 1-10. https://doi.org/10.4018/ijec.2015100101
Lim, J. S., & Zhang, J. (2022). Adoption of AI-driven personalization in digital news platforms: An integrative model of technology acceptance and perceived contingency. Technology in Society, 69(69), 101965. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2022.101965
Lin, H. F. (2011). An empirical investigation of mobile banking adoption: The effect of innovation attributes and knowledge-based trust. International Journal of Information Management, 31(3), 252-260. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2010.07.006
Lu, C. H. (2024). The moderating role of e-lifestyle on disclosure intention in mobile banking: A privacy calculus perspective. Electronic Commerce Research and Applications, 64, 101374. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2024.101374
McKee, K. M., Dahl, A. J., & Peltier, J. W. (2023). Gen Z’s personalization paradoxes: A privacy calculus examination of digital personalization and brand behaviors. Journal of Consumer Behaviour, 23(2), 405-422. https://doi.org/10.1002/cb.2199
Merhi, M., Hone, K., & Tarhini, A. (2019). A cross-cultural study of the intention to use mobile banking between Lebanese and British consumers: Extending UTAUT2 with security, privacy and trust. Technology in Society, 59, 101151. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2019.101151
Nadeem, W., Khani, A. H., Schultz, C. D., Adam, N. A., Attar, R. W., & Hajli, N. (2020). How social presence drives commitment and loyalty with online brand communities? The role of social commerce trust. Journal of Retailing and Consumer Services, 55, 102136. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2020.102136
Nguyen, T. T. (2022). Effect of hedonic shopping motives on GenZ impulsive buying behavior: Mediators of urge to buy and browsing. UEH Digital Repository. https://digital.lib.ueh.edu.vn/handle/UEH/73279
Nông Thị Như Mai. (2023). Mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và ý định sử dụng dịch vụ ngân hàng số của khách hàng cá nhân tại thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 34(1), 20-37. https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.1.8
Oliveira, T., Thomas, M., Baptista, G., & Campos, F. (2016). Mobile payment: Understanding the determinants of customer adoption and intention to recommend the technology. Computers in Human Behavior, 61, 404-414. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.030
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879
Roh, T., Yang, Y. S., Xiao, S., & Park, B. I. (2024). What makes consumers trust and adopt fintech? An empirical investigation in China. Electronic Commerce Research, 24. https://doi.org/10.1007/s10660-021-09527-3
Roussou, I., Stiakakis, E., & Sifaleras, A. (2019). An empirical study on the commercial adoption of digital currencies. Information Systems and E-Business Management, 17(2-4), 223-259. https://doi.org/10.1007/s10257-019-00426-7
Schierz, P. G., Schilke, O., & Wirtz, B. W. (2010). Understanding consumer acceptance of mobile payment services: An empirical analysis. Electronic Commerce Research and Applications, 9(3), 209-216. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2009.07.005
Sharma, A., Mohan, A., Amar Johri, & Asif, M. (2024). Determinants of fintech adoption in agrarian economy: Study of utaut extension model in reference to developing economies. Journal of Open Innovation, 10(2), 100273-100273. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100273
Tamilmani, K., Rana, N. P., & Dwivedi, Y. K. (2020). Consumer acceptance and use of information technology: A meta-analytic evaluation of UTAUT2. Information Systems Frontiers, 23(4). https://doi.org/10.1007/s10796-020-10007-6
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. (2021). Quyết định số 810/QĐ-NHNN phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, ban hành ngày 11/5/2021.
Thủ tướng Chính phủ. (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, ban hành ngày 03/06/2020.
Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 411/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, ban hành ngày 31/03/2022.
Trần Chí Chinh. (2023). Phát triển ngân hàng số tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trước bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 34(4), 53-66. https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.4.4
Tyrväinen, O., Karjaluoto, H., & Saarijärvi, H. (2020). Personalization and hedonic motivation in creating customer experiences and loyalty in omnichannel retail. Journal of Retailing and Consumer Services, 57(102233). https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2020.102233
Zhao, J., Li, B., Sun, J., Zeng, X., & Zheng, J. (2025). Determinants of chronic disease patients' intention to use Internet diagnosis and treatment services: based on the UTAUT2 model. Frontiers in Digital Health, 7, 1543428. https://doi.org/10.3389/fdgth.2025.1543428
Venkatesh, V., Thong, J. Y. L., & Xu, X. (2012). Consumer acceptance and use of Information technology: Extending the unified theory of acceptance and use of technology. MIS Quarterly, 36(1), 157-178. https://doi.org/10.2307/41410412
Visa. (2023). The Visa Consumer Payment Attitudes Study 2024. https://www.visa.com.vn/en_VN/about-visa/research/consumer-payment-attitudes-study.html
Widyanto, H. A., Kusumawardani, K. A., & Yohanes, H. (2022). Safety first: Extending UTAUT to better predict mobile payment adoption by incorporating perceived security, perceived risk and trust. Journal of Science and Technology Policy Management, 13(4). 952-973. https://doi.org/10.1108/jstpm-03-2020-0058
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
