Phát minh sáng chế tại Việt Nam: Bằng chứng từ dữ liệu Orbis IP (1903–2023)
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.03.5Từ khóa:
Việt Nam, Orbis Intellectual Property, Phát minh sáng chếTóm tắt
Sử dụng dữ liệu Orbis Intellectual Property giai đoạn 1903–2023, bài viết này cung cấp dữ liệu có tính mô tả về hoạt động phát minh sáng chế tại Việt Nam trong dài hạn và phân tích các yếu tố liên quan đến thời gian thẩm định cũng như tác động công nghệ. Số lượng đơn sáng chế tăng mạnh từ cuối những năm 1990, trong khi thời gian trung bình từ nộp đơn đến cấp bằng khoảng 1.156 ngày và khác biệt đáng kể giữa các lĩnh vực công nghệ theo phân loại WIPO. Phân phối trích dẫn tiến lệch phải mạnh, với đa số bằng sáng chế không được trích dẫn, nhưng một tỷ lệ nhỏ có mức ảnh hưởng rất cao. Kết quả hồi quy với hiệu ứng cố định theo lĩnh vực công nghệ và theo văn phòng nộp đơn cho thấy mô hình hữu ích thường được xử lý nhanh hơn nhưng nhận ít trích dẫn tiến hơn, trong khi mức độ bảo hộ rộng và chi tiết hơn, được đại diện bởi số lượng điều khoản yêu cầu bảo hộ, có tương quan dương với số trích dẫn. Các kết quả hàm ý chính sách nên ưu tiên nâng cao hiệu quả thẩm định và chất lượng hồ sơ nhằm tăng cường lan tỏa tri thức và thương mại hóa đổi mới sáng tạo tại Việt Nam
Tài liệu tham khảo
Bessen, J. (2008). The value of US patents by owner and patent characteristics. Research Policy, 37(5), 932-945. https://doi.org/10.1016/j.respol.2008.02.005
Dang, Q. T., Rammal, H. G., & Nguyen, T. Q. (2024). University-industry knowledge collaborations in emerging countries: The outcomes and effectiveness in Vietnam. Knowledge Management Research & Practice, 22(6), 600-619. https://doi.org/10.1080/14778238.2024.2355924
Dzung, N. N. (2007). Vietnam patent law: Substantive law provisions and existing uncertainties. Chicago-Kent Journal of Intellectual Property, 6(2), 138-156. https://scholarship.kentlaw.iit.edu/ckjip/vol6/iss2/2
Hadjimanolis, A., & Dickson, K. (2001). Development of national innovation policy in small developing countries: The case of Cyprus. Research Policy, 30(5), 805-817. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(00)00123-2
Hagedoorn, J., & Cloodt, M. (2003). Measuring innovative performance: Is there an advantage in using multiple indicators?. Research Policy, 32(8), 1365-1379. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(02)00137-3
Hall, B. H., & Harhoff, D. (2012). Recent research on the economics of patents. Annual Review of Economics, 4(1), 541-565. https://doi.org/10.1146/annurev-economics-080511-111008
Harhoff, D., & Wagner, S. (2009). The duration of patent examination at the European Patent Office. Management Science, 55(12), 1969-1984. https://doi.org/10.1287/mnsc.1090.1069
Hegde, D., Herkenhoff, K., & Zhu, C. (2023). Patent publication and innovation. Journal of Political Economy, 131(7), 1845-1903. https://doi.org/10.1086/723636
Higham, K., De Rassenfosse, G., & Jaffe, A. B. (2021). Patent quality: Towards a systematic framework for analysis and measurement. Research Policy, 50(4), 104215. https://doi.org/10.1016/j.respol.2021.104215
Hoàng Việt Huy. (2024). Tác động của cơ sở hạ tầng đổi mới sáng tạo quốc gia tới xu hướng đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 35(1), 04-20. https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.1.6
Hue, T. T. (2019). The determinants of innovation in Vietnamese manufacturing firms: An empirical analysis using a technology-organization-environment framework. Eurasian Business Review, 9, 247-267. https://doi.org/10.1007/s40821-019-00125-w
Kwon, D. S., Li, D., & Sohn, S. Y. (2019). Identifying innovation in socialist countries through patent analysis focused on Cuba and Vietnam. World Patent Information, 59, 101898. https://doi.org/10.1016/j.wpi.2019.04.001
Lanjouw, J., & Schankerman, M. (1999). The quality of ideas: Measuring innovation with multiple indicators. NBER Working Paper. https://www.nber.org/papers/w7345
Le, H. T. T., Luong, T. T. D., Nguyen, T. T. T., & Van Nguyen, D. (2023). Determinants of intellectual property rights protection in Asian developing countries. Journal of the Knowledge Economy, 14(4), 4780-4806. https://doi.org/10.1007/s13132-022-01051-5
Marco, A. C., Sarnoff, J. D., & Charles, A. W. (2019). Patent claims and patent scope. Research Policy, 48(9), 103790. https://doi.org/10.1016/j.respol.2019.04.014
Nguyễn Khắc Quốc Bảo, & Tô Công Nguyên Bảo. (2024). Chính sách thúc đẩy tăng trưởng từ kết quả ứng dụng khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của doanh nghiệp Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 35(12), 14-25. https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.12.03
Nguyen, T. P. T., Huang, F., & Tian, X. (2023). Intellectual property protection need as a driver for open innovation: Empirical evidence from Vietnam. Technovation, 123, 102714. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2023.102714
Phan Tiến Trung. (2025). Hoàn thiện pháp luật về khoa học, công nghệ để thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tạp chí Khoa học điện tử Việt Nam Hội Nhập, 375(12), 04-09. https://vjn.vietnamhoinhap.vn/plql/article/view/235
Phan Thị Bích Nguyệt, Phạm Dương Phương Thảo, Nguyễn Thị Hồng Nhâm, & Lê Văn. (2024). Đánh giá tác động của đổi mới sáng tạo đối với thu nhập dân cư và khuyến nghị chính sách: Góc nhìn từ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 35(12), 26-37. https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.12.02
Song, H., Hou, J., & Zhang, Y. (2022). Patent protection: Does it promote or inhibit the patented technological knowledge diffusion?. Scientometrics, 127, 2351-2379. https://doi.org/10.1007/s11192-022-04348-z
Trajtenberg, M. (1990). A penny for your quotes: Patent citations and the value of innovations. The RAND Journal of Economics, 21(1), 172-187. https://www.jstor.org/stable/2555502
Trần Văn Nam, Trần Văn Hải, & Nguyễn Quang Huy. (2022). Xác định giá trị của sáng chế trong chuyển giao công nghệ tại Việt Nam: Khía cạnh pháp lý và một số khuyến nghị. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 64(10), 36-40. https://doi.org/10.31276/VJST.64(10)
Tran, H. (2006). Role of real socialism in international relations in the twentieth and early twenty-first centuries. Nature, Society, and Thought, 19(1), 80-88. https://hdl.handle.net/11299/150779
Van Zeebroeck, N. (2011). The puzzle of patent value indicators. Economics of Innovation and New Technology, 20(1), 33-62. https://doi.org/10.1080/10438590903038256
Vu, T. A. (2012). An insight into the patent systems of fast developing ASEAN countries. World Patent Information, 34(2), 134-142. https://doi.org/10.1016/j.wpi.2011.12.007
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
