Phát triển hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái tại Việt Nam: Góc nhìn từ hành vi khách hàng
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2022.33.09.01Từ khóa:
Phát triển bền vững, Năng lượng tái tạo, Điện mặt trời áp mái, Hành vi có hoạch định, Kiến thức môi trườngTóm tắt
Chuyển đổi hành vi sử dụng năng lượng tái tạo được xem là giải pháp chiến lược giúp các quốc gia đảm bảo an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Mục đích của nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của một số yếu tố đến dự định hành vi sử dụng năng lượng mặt trời áp mái tại thị trường Việt Nam. Trên cơ sở mở rộng mô hình hành vi có hoạch định, kết quả phân tích mô hình SEM với dữ liệu sơ cấp từ 515 khách hàng cho thấy chính sách hỗ trợ của Chính phủ, chuẩn chủ quan, thái độ có khả năng thúc đẩy đáng kể dự định hành vi của khách hàng; ngược lại, rào cản về giá lại được kết luận có vai trò kìm hãm. Đặc biệt, tác động của niềm tin thương hiệu đến dự định hành vi là không rõ ràng. Cuối cùng, kiến thức về môi trường được kết luận có thể hạn chế đáng kể các cảm nhận rào cản về giá. Ngoài việc bổ sung kiến thức về hành vi sử dụng năng lượng tái tạo tại nền kinh tế mới nổi, các khám phá giúp đưa ra một số hàm ý cho các doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách trong hoạt động phát triển thị trường và xây dựng hệ thống năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
Alan, A. K., & Kabadayı, E. T. (2014). Quality antecedents of brand trust and behavioral intention. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 150, 619–627.
Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
Burck, J., Uhlich, T., Bals, C., Höhne, N., Nascimento, L., & Essop, T. (2022). Monitoring climate mitigation efforts of 60 countries plus the EU – covering 92% of the global greenhouse gas emissions. Climate Change Performance Index (CCPI).
Butturi, M. A., Lolli, F., Sellitto, M. A., Balugani, E., Gamberini, R., & Rimini, B. (2019). Renewable energy in eco-industrial parks and urban-industrial symbiosis: A literature review and a conceptual synthesis. Applied Energy, 255, 113825.
Chan, R. Y., & Lau, L. B. (2000). Antecedents of green purchases: A survey in China. Journal of Consumer Marketing, 17(4), 338–357.
Chan, R. Y., & Lau, L. B. (2002). Explaining green purchasing behavior: A cross-cultural study on American and Chinese consumers. Journal of International Consumer Marketing, 14(2–3), 9–40.
Chen, Y. S. (2010). The drivers of green brand equity: Green brand image, green satisfaction, and green trust. Journal of Business Ethics, 93(2), 307–319.
Cronin Jr, J. J., Brady, M. K., & Hult, G. T. M. (2000). Assessing the effects of quality, value, and customer satisfaction on consumer behavioral intentions in service environments. Journal of Retailing, 76(2), 193–218.
Das, M., & Ramalingam, M. (2019). Does knowledge translate into action? Impact of perceived environmental knowledge on ecologically conscious consumer behavior. Theoretical Economics Letters, 9(5), 1338–1352.
Delgado‐Ballester, E. (2004). Applicability of a brand trust scale across product categories: A multigroup invariance analysis. European Journal of Marketing, 38(5/6), 573–592.
Delgado-Ballester, E., Munuera-Aleman, J. L., & Yague-Guillen, M. J. (2003). Development and validation of a brand trust scale. International Journal of Market Research, 45(1), 35–54.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.
Grewal, R., Cote, J. A., & Baumgartner, H. (2004). Multicollinearity and measurement error in structural equation models: Implications for theory testing. Marketing Science, 23, 519–529.
Hai, M. A., Moula, M. M. E., & Seppälä, U. (2017). Results of intention-behaviour gap for solar energy in regular residential buildings in Finland. International Journal of Sustainable Built Environment, 6(2), 317–329.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis: A Global Perspective (7th ed.). Prentice Hall: Upper Saddle River.
Hoàng Ngân. (2021). Nâng cao khả năng hấp thụ nguồn điện năng lượng tái tạo để đảm bảo vận hành an toàn, hiệu quả hệ thống điện. Truy cập từ https://moit.gov.vn/phat-trien-ben-vung/nang-cao-kha-nang-hap-thu-nguon-dien-nang-luong-tai-tao-de-d2.html
Jirakiattikul, S., Lan, T. T., & Techato, K. (2021). Advancing households’ sustainable energy through gender attitudes towards rooftop pv installations: A case of the central highlands, Vietnam. Sustainability, 13(2), 942.
Joshi, Y., & Rahman, Z. (2015). Factors affecting green purchase behaviour and future research directions. International Strategic Management Review, 3(1–2), 128–143.
Korcaj, L., Hahnel, U. J., & Spada, H. (2015). Intentions to adopt photovoltaic systems depend on homeowners' expected personal gains and behavior of peers. Renewable Energy, 75, 407–415.
Lan, T. T., Jirakiattikul, S., Chowdhury, M. S., Ali, D., Niem, L. D., & Techato, K. (2020). The effect of retail electricity price levels on the FI values of smart-grid rooftop solar power systems: A case study in the central highlands of Vietnam. Sustainability, 12(21), 9209.
Lau, G. T., & Lee, S. H. (1999). Consumers' trust in a brand and the link to brand loyalty. Journal of Market-Focused Management, 4(4), 341–370.
Liobikienė, G., Dagiliūtė, R., & Juknys, R. (2021). The determinants of renewable energy usage intentions using theory of planned behaviour approach. Renewable Energy, 170, 587–594.
Malhotra, N. K., Kim, S. S., & Patil, A. (2006). Common method variance in research: A comparison of alternative approaches and a reanalysis of past research. Management Science, 52, 1865–1883.
Martinot, E., Chaurey, A., Lew, D., Moreira, J. R., & Wamukonya, N. (2002). Renewable energy markets in developing countries. Annual Review of Energy and the Environment, 27(1), 309–348.
Mostafa, M. M. (2007). Gender differences in Egyptian consumers’ green purchase behaviour: The effects of environmental knowledge, concern and attitude. International Journal of Consumer Studies, 31(3), 220–229.
Nelson, T., Simshauser, P., & Kelley, S. (2011). Australian residential solar feed-in tariffs: Industry stimulus or regressive form of taxation?. Economic Analysis and Policy, 41(2), 113–129.
Ngô Văn Tuấn. (2019). Tiềm năng điện mặt trời tại Việt Nam. Báo điện tử Chính phủ. Truy cập từ http://baochinhphu.vn/Khoa-hoc-Cong-nghe/Tiem-nang-dien-mat-troi-tai-Viet-Nam/373594.vgp
Nguyen, H. V., Nguyen, N., Nguyen, B. K., Lobo, A., & Vu, P. A. (2019). Organic food purchases in an emerging market: The influence of consumers’ personal factors and green marketing practices of food stores. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(6), 1037.
Nguyen, H. V., Vu, T. D., Greenland, S., Nguyen, T. M. N., & Vu, V. H. (2022). Promoting sustainable renewable energy consumption: Government policy drives record rooftop solar adoption in Vietnam. In N. Nguyen, H. V. Nguyen, C. D'Souza, C. Strong (Eds.), Environmental Sustainability in Emerging Markets (pp. 23–45). Singapore: Springer.
Nguyen, N., Nguyen, H. V., Nguyen, P. T., Tran, V. T., Nguyen, H. N., Nguyen, T. M. N., ... & Nguyen, T. H. (2019). Some key factors affecting consumers’ intentions to purchase functional foods: A case study of functional yogurts in Vietnam. Foods, 9(1), 24.
Nguyên Nga. (2021). Tấm pin điện mặt trời trôi nổi quá nhiều. Báo Thanh Niên. Truy cập từ https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/tam-pin-dien-mat-troi-troi-noi-qua-nhieu-353287.html
Nguyen, T. N., Lobo, A., Nguyen, H. L., Phan, T. T. H., & Cao, T. K. (2016). Determinants influencing conservation behaviour: Perceptions of Vietnamese consumers. Journal of Consumer Behaviour, 15(6), 560–570.
Nguyen, T. N., Nguyen, H. V., Lobo, A., & Dao, T. S. (2017). Encouraging Vietnamese household recycling behavior: Insights and implications. Sustainability, 9(2), 179.
Parker, P. (2008). Residential solar photovoltaic market stimulation: Japanese and Australian lessons for Canada. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 12(7), 1944–1958.
Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., & Podsakoff, N. P. (2012). Sources of method bias in social science research and recommendations on how to control it. Annual Review of Psychology, 63(1), 539–569. doi: 10.1146/annurev-psych-120710-100452
Rai, V., & Beck, A. L. (2015). Public perceptions and information gaps in solar energy in Texas. Environmental Research Letters, 10(7), 074011.
Rai, V., & McAndrews, K. (2012). Decision-making and behavior change in residential adopters of solar PV. In Proceedings of the World Renewable Energy Forum. Texas LBJ School, The University of Texas at Austin.
Reddy, S., & Painuly, J.P. (2004). Diffusion of renewable energy technologies-barriers and stakeholders’ perspectives. Renewable Energy, 29(9), 1431–1447.
Schelly, C. (2014). Residential solar electricity adoption: What motivates, and what matters? A case study of early adopters. Energy Research & Social Science, 2, 183–191.
Soler, F., Gil, J. M., & Sanchez, M. (2002). Consumers’ acceptability of organic food in Spain: Results from an experimental auction market. British Food Journal, 104(8), 670–687.
Sun, P. C., Wang, H. M., Huang, H. L., & Ho, C. W. (2020). Consumer attitude and purchase intention toward rooftop photovoltaic installation: The roles of personal trait, psychological benefit, and government incentives. Energy & Environment, 31(1), 21–39.
Tanner, C., & Wölfing Kast, S. (2003). Promoting sustainable consumption: Determinants of green purchases by Swiss consumers. Psychology & Marketing, 20(10), 883–902.
United Nations Environment Programme. (2021). Emissions Gap Report 2021: The heat is on – A world of climate promises not yet delivered. Nairobi.
Xie, B., Wang, L., Yang, H., Wang, Y., & Zhang, M. (2015). Consumer perceptions and attitudes of organic food products in Eastern China. British Food Journal, 117(3), 1105–1121
Zander, K. K., Simpson, G., Mathew, S., Nepal, R., & Garnett, S. T. (2019). Preferences for and potential impacts of financial incentives to install residential rooftop solar photovoltaic systems in Australia. Journal of Cleaner Production, 230, 328–338.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
