Vốn xã hội, chuyển đổi số và đổi mới mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp tại khu vực Đông Nam Bộ, Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2021.32.10.3Từ khóa:
Vốn xã hội, Chuyển đổi số, Đổi mới mô hình kinh doanhTóm tắt
Dựa trên lý thuyết mạng lưới xã hội, lý thuyết vốn xã hội, và lý thuyết về nguồn nhân lực, nghiên cứu này giải thích quá trình chuyển đổi số và đổi mới mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp trong thời kỳ đại dịch COVID-19 bùng phát; đồng thời, nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa vốn xã hội, chuyển đổi số và đổi mới mô hình kinh doanh với vai trò trung gian của chuyển đổi số. Mô hình cấu trúc bình phương tối thiểu từng phần (PLS-SEM) được thực hiện với cỡ mẫu là 218 nhà quản lý. Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ cùng chiều và có ý nghĩa thống kê giữa vốn xã hội, chuyển đổi số và đổi mới mô hình kinh doanh. Chuyển đổi số đóng vai trò là trung gian một phần giữa vốn xã hội và đổi mới mô hình kinh doanh. Ngoài ra, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý để nhà quản lý chủ động xây dựng mạng lưới quan hệ với các bên liên quan như: Cơ quan của Chính phủ và các đối tác (khách hàng, đối thủ cạnh tranh, và nhà cung cấp dịch vụ nền tảng số). Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra một số hạn chế và hướng nghiên cứu
tiếp theo.
Tài liệu tham khảo
Adler, P. S., & Kwon, S.-W. (2002). Social capital: Prospects for a new concept. Academy of Management Review, 27(1), 17–40. doi: 10.5465/amr.2002.5922314
Amit, R., & Zott, C. (2012). Creating Value Through Business Model Innovation. MIT Sloan Management Review, 53, 41–49.
Anwar, M., & Ali Shah, S. Z. (2020). Managerial networking and business model innovation: Empirical study of new ventures in an emerging economy. Journal of Small Business & Entrepreneurship, 32(3), 265–286. doi: 10.1080/08276331.2018.1490509
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. doi: 10.1177/014920639101700108
Berman, S. J. (2012). Digital transformation: Opportunities to create new business models. Strategy & Leadership, 40(2), 16–24. doi: 10.1016/j.telpol.2019.101828
Bouwman, H., Nikou, S., & de Reuver, M. (2019). Digitalization, business models, and SMEs: How do business model innovation practices improve performance of digitalizing SMEs?. Telecommunications Policy, 43(9), 101–828. doi: 10.1016/j.telpol.2019.101828
Burt, R. S. (1992). Structural Holes. Harvard University Press.
Chesbrough, H. (2007). Business model innovation: It's not just about technology anymore. Strategy & Leadership, 35(6), 12–17. doi: 10.1108/10878570710833714
Cohen, J. (2013). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Academic Press.
Coleman, J. S. (1994). Foundations of Social Theory. Harvard University Press.
Dakhli, M., & de Clercq, D. (2004). Human capital, social capital, and innovation: A multi-country study. Entrepreneurship & Regional Development, 16(2), 107–128. doi: 10.1080/08985620410001677835
EQVN. (2021). Thách thức chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Truy cập từ https://vnexpress.net/thach-thuc-chuyen-doi-so-trong-doanh-nghiep-4266744.html
Florin, J., Lubatkin, M., & Schulze, W. (2003). A social capital model of high-growth ventures. The Academy of Management Journal, 46(3), 374–384. doi: 10.5465/30040630
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, 18(3), 382–388. doi: 10.1177/002224378101800313
Galante, N., Moret, C., & Said, R. (2013). Building capabilities in digital marketing and sales: Imperatives for consumer companies. Retrieved from https://www.mckinsey.com/~/media/McKinsey/Industries/Consumer%20Packaged%20Goods/Our%20Insights/Building%20capabilities%20in%20digital%20marketing%20and%20sales/Building_capabilities_in_digital_marketing_and_sales.pdf
Gao, Y., Shu, C., Jiang, X., Gao, S., & Page, A. L. (2017). Managerial ties and product innovation: The moderating roles of macro- and micro-institutional environments. Long Range Planning, 50(2), 168–183. doi: 10.1016/j.lrp.2016.11.005
Granovetter, M. (1985). Economic action and social structure: The problem of embeddedness. American Journal of Sociology, 91(3), 481–510. doi: 10.1086/228311
Guo, H., Zhao, J., & Tang, J. (2013). The role of top managers' human and social capital in business model innovation. Chinese Management Studies, 7(3), 447–469. doi: 10.1108/CMS-03-2013-0050
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C., & Sarstedt, M. (2016). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Sage publications.
Hair Jr, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. (2019). Multivariate Data Analysis London: Cengage Learning.
Henning, B., & Florian, L.-F. (2017). Values-based network and business model innovation. International Journal of Innovation Management, 21(03), 1750028. doi: 10.1142/S1363919617500281
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sinkovics, R. R. (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing. In R. R. Sinkovics & P. N. Ghauri (Eds.), New Challenges to International Marketing (Vol. 20, pp. 277–319). Emerald Group Publishing Limited.
Hoang, H., & Antoncic, B. (2003). Network-based research in entrepreneurship: A critical review. Journal of Business Venturing, 18(2), 165–187. doi: 10.1016/S0883-9026(02)00081-2
Hoopes, D. G., Madsen, T. L., & Walker, G. (2003). Guest editors' introduction to the special issue: Why is there a resource-based view? Toward a theory of competitive heterogeneity. Strategic Management Journal, 24(10), 889–902. doi: 10.1002/smj.356
Jones, C., Hesterly, W. S., & Borgatti, S. P. (1997). A general theory of network governance: Exchange conditions and social mechanisms. Academy of Management Review, 22(4), 911–945. doi: 10.5465/amr.1997.9711022109
Ju, W., Zhou, X., & Wang, S. (2019). The impact of scholars’ guanxi networks on entrepreneurial performance - The mediating effect of resource acquisition. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 521, 9–17. doi: 10.1016/j.physa.2019.01.066
Kilduff, M., & Brass, D. J. (2010). Organizational social network research: Core ideas and key debates. Academy of Management Annals, 4(1), 317–357. doi: 10.5465/19416520.2010.494827
Le, N. T., Venkatesh, S., & Nguyen, T. V. (2006). Getting bank financing: A study of Vietnamese private firms. Asia Pacific Journal of Management, 23(2), 209–227. doi: 10.1007/s10490-006-7167-8
Li, L., Su, F., Zhang, W., & Mao, J.-Y. (2018). Digital transformation by SME entrepreneurs: A capability perspective. Information Systems Journal, 28(6), 1129–1157. doi: 10.1111/isj.12153
Libert, B., Beck, M., & Wind, Y. (2016). Questions to ask before your next digital transformation. Harvard Bussiness Review, 60(12), 11–13.
Lin, N. (2002). Social Capital: A Theory of Social Structure and Action. Cambridge University Press.
Mithas, S., Tafti, A., & Mitchell, W. (2013). How a firm's competitive environment and digital strategic posture influence digital business strategy. MIS Quarterly, 37(2), 511–536.
Morris, M., Schindehutte, M., & Allen, J. (2005). The entrepreneur's business model: toward a unified perspective. Journal of Business Research, 58(6), 726–735. doi: 10.1016/j.jbusres.2003.11.001
Nahapiet, J., & Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of Management Review, 23(2), 242–266. doi: 10.5465/amr.1998.533225
Nambisan, S., Wright, M., & Feldman, M. (2019). The digital transformation of innovation and entrepreneurship: Progress, challenges and key themes. Research Policy, 48(8), 103773. doi: 10.1016/j.respol.2019.03.018
Nguyễn Đình Thọ. (2014). Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh [Scientific Research Method in Business]. Hà Nội: NXB Lao động - Xã hội.
Nguyen, T. V., Weinstein, M., & Meyer, A. D. (2005). Development of trust: A study of interfirm relationships in Vietnam. Asia Pacific Journal of Management, 22(3), 211–235. doi: 10.1007/s10490-005-3567-4
Nwankpa, J. K., & Roumani, Y. (2016). IT capability and digital transformation: A firm performance perspective. Paper presented at the Thirty Seventh International Conference on Information Systems, Dublin.
Pagani, M. (2013). Digital business strategy and value creation: Framing the dynamic cycle of control points. MIS Quarterly, 37(2), 617–632.
Peng, M. W., & Luo, Y. (2000). Managerial ties and firm performance in a transition economy: The nature of a micro-macro link. Academy of Management Journal, 43(3), 486–501. doi: 10.5465/1556406
Peteraf, M. A., & Bergen, M. E. (2003). Scanning dynamic competitive landscapes: A market-based and resource-based framework. Strategic Management Journal, 24(10), 1027–1041. doi: 10.1002/smj.325
Porter, M. E. (1981). The contributions of industrial organization to strategic management. Academy of Management Review, 6(4), 609–620. doi: 10.5465/amr.1981.4285706
Portes, A., & Landolt, P. (2000). Social capital: Promise and pitfalls of its role in development. Journal of Latin American Studies, 32(2), 529–547. doi: 10.1017/S0022216X00005836
Powell, W. W., Staw, B., & Cummings, L. (1990). Research in Organizational Behavior: Neither Market nor Hierarchy: Network Forms of Organizations. Sage
Powell, W. W., Staw, B., & Smith-Doerr, L. (2005). Networks and economic life. In The Handbook of Economic Sociology (pp. 379–402). Princeton University Press.
doi: 10.17323/1726-3247-2003-3-61-105
Priyono, A., Moin, A., & Putri, V. N. A. O. (2020). Identifying digital transformation paths in the business model of SMEs during the COVID-19 pandemic. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 6(4), 104. doi: 10.3390/joitmc6040104
Propris, L. D. (2002). Types of innovation and inter-firm co-operation. Entrepreneurship & Regional Development, 14(4), 337–353. doi: 10.1080/08985620210144974
Semrau, T., & Werner, A. (2014). How exactly do network relationships pay off? The effects of network size and relationship quality on access to start–up resources. Entrepreneurship Theory and Practice, 38(3), 501–525. doi: 10.1111/etap.12011
Serageldin, I., & Dasgupta, P. (2001). Social Capital: A Multifaceted Perspective. The World Bank.
Sinno, N. (2019). The effect of digital transformation on innovation and entrepreneurship in the tourism sector: The case of lebanese tourism services providers. Paper presented at the digital economy. Emerging Technologies and Business Innovation, Cham.
Thế Lâm. (2021). Chuyển đổi số đã trở thành "con đường sống" tại các doanh nghiệp Việt Nam?. Truy cập từ https://laodong.vn/kinh-te/chuyen-doi-so-da-tro-thanh-con-duong-song-tai-cac-doanh-nghiep-viet-nam-899837.ldo
Tichy, N. M., Tushman, M. L., & Fombrun, C. (1979). Social network analysis for organizations. Academy of Management Review, 4(4), 507–519. doi: 10.5465/amr.1979.4498309
Tổng Cục Thống kê. (2021). Số liệu hoạt động doanh nghiệp 3 tháng đầu năm 2021. Truy cập từ https://tapchitaichinh.vn/bao-cao-va-thong-ke-tai-chinh/so-lieu-hoat-dong-doanh-nghiep-3-thang-dau-nam-2021-332935.html
Tran Nha Ghi, Nguyen Thi Phuong Anh, Nguyen Quang Thu, & Ngo Quang Huan. (2021). Entrepreneur's human capital and business model innovation: The meditation role of access to start-up resources. International Journal of Information and Management Sciences, 32(1), 59–76. doi: 10.6186/IJIMS.202103_32(1).0004
Tsang, E. W. (1996). In search of legitimacy: The private entrepreneur in China. Entrepreneurship Theory and Practice, 21(1), 21–30. doi: 10.1177/104225879602100102
Vân Thanh. (2021). Công bố báo cáo "Tác động của dịch bệnh COVID-19 đối với doanh nghiệp Việt Nam”. Truy cập từ https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/cong-bo-bao-cao-tac-dong-cua-dich-benh-covid-19-doi-voi-doanh-nghiep-viet-nam-1491875395
Weill, P., & Aral, S. (2007). IT assets, organizational capabilities, and firm performance: How resource allocations and organizational differences explain performance variation. Organization Science, 18, 763–780. doi: 10.1287/orsc.1070.0306
Wernerfelt, B. (1984). A resource-based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180. doi: 10.1002/smj.4250050207
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. Harvard Business Press.
Wu, J. (2011). Asymmetric roles of business ties and political ties in product innovation. Journal of Business Research, 64(11), 1151–1156. doi: 10.1016/j.jbusres.2011.06.014
Zott, C., & Amit, R. (2007). Business model design and the performance of entrepreneurial firms. Organization Science, 18(2), 181–199.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
