Vai trò của quản trị công ty đối với hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: Bằng chứng thực nghiệm từ cách tiếp cận tập mờ tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.04.7Từ khóa:
Việt Nam, fsQCA, Hiệu quả hoạt động, Chỉ số quản trị công tyTóm tắt
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam tăng trưởng nhanh cả về quy mô và mức độ tham gia của nhà đầu tư, việc nâng cao chất lượng quản trị công ty tại các doanh nghiệp niêm yết trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này phân tích mối quan hệ giữa chỉ số quản trị công ty (Corporate Governance Index - CGI) và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp bằng phương pháp phân tích so sánh định tính tập mờ (fsQCA), qua đó làm rõ tính đa cấu hình trong các con đường dẫn đến hiệu quả cao. CGI được xây dựng dựa trên đặc điểm hội đồng quản trị và cơ chế giám sát, sử dụng dữ liệu của 179 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2017–2024. Kết quả cho thấy tồn tại nhiều cấu hình quản trị thay thế nhau có thể tạo ra hiệu quả cao, đo lường bằng Tobin’s Q, ROA và ROE, trong đó, CGI thường xuyên xuất hiện như một điều kiện quan trọng. Phát hiện này cho thấy quản trị công ty cần được xem xét như một hệ thống các điều kiện tương tác với đặc điểm doanh nghiệp, mức độ sử dụng nợ và tác động của COVID-19, thay vì các cơ chế riêng lẻ. Bằng cách áp dụng fsQCA trong bối cảnh thị trường mới nổi, nghiên cứu đóng góp một cách tiếp cận phương pháp mới cho lĩnh vực quản trị công ty và cung cấp hàm ý thực tiễn cho nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách tại Việt Nam
Tài liệu tham khảo
Arora, A., & Bodhanwala, S. (2018). Relationship between corporate governance index and firm performance: Indian evidence. Global Business Review, 19, 675-689.
https://doi.org/10.1177/0972150917713812
Bhatt, P. R., & Bhatt, R. R. (2017). Corporate governance and firm performance in Malaysia. Corporate Governance, 17(5), 896-912. https://doi.org/10.1108/CG-03-2016-0054
Buallay, A., Hamdan, A., & Zureigat, Q. (2017). Corporate governance and firm performance: Evidence from Saudi Arabia. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 11(1), 78-98. https://doi.org/10.14453/aabfj.v11i1.6
Bộ Tài chính. (2017). Thông tư số 95/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều chỉnh của Nghị định số 71/2017/NĐ-CP ngày 06/6/2017 của Chính phủ hướng dẫn về quản trị công ty áp dụng đối với công ty đại chúng, ban hành ngày 22/9/2017. Truy cập từ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Thong-tu-95-2017-TT-BTC-huong-dan-Nghi-dinh-71-2017-ND-CP-ve-quan-tri-cong-ty-339588.aspx
Bộ Tài chính. (2020). Thông tư số 166/2020/TT-BTC hướng dẫn một số điều về quản trị công ty áp dụng đối với công ty đại chúng tại Nghị định số 155/2020/NĐ0CP ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật chứng khoán, ban hành ngày 31/12/2020. Truy cập từ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Thong-tu-116-2020-TT-BTC-huong-dan-Nghi-dinh-155-2020-ND-CP-quan-tri-cong-ty-dai-chung-463922.aspx
Ciftci, I., Tatoglu, E., Wood, G., Demirbag, M., & Zaim, S. (2019). Corporate governance and firm performance in emerging markets: Evidence from Turkey. International Business Review, 28(1), 90-103. https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2018.08.004
Chu Thị Thu Thuỷ. (2020). Tác động của đặc trưng hội đồng quản trị đến hiệu quả tài chính của các công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 31(3), 43-60.
Conyon, M. J., & He, L. (2017). Firm performance and boardroom gender diversity: A quantile regression approach. Journal of Business Research, 79, 198-211. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.02.006
Dahlquist, M., Pinkowitz, L., Stulz, R. M., & Williamson, R. (2003). Corporate governance and the home bias. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 38(1), 87-110. https://doi.org/10.2307/4126765
Do Thi Hai Yen, Tran Thi Thu, & Le Thi My Hanh. (2024). The effects of foreign ownership on corporate risk: Findings from quantile regression and FSQCA. International Journal of Business and Society, 25(2), 573-591. https://doi.org/10.33736/ijbs.7618.2024
Eng, S., & Woodside, A. G. (2012). Configural analysis of the drinking man: Fuzzy-set qualitative comparative analyses. Addiction Behaviour, 37(4), 541-543. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2011.11.034
Fiss, P. C. (2007). A set-theoretic approach to organizational configurations. The Academy of Management Review, 32(4), 1180-1198. http://www.jstor.org/stable/20159362
García Martín, C. J., & Herrero, B. (2018). Boards of directors: Composition and effects on the performance of the firm. Economic Research Ekonomskaistrazivanja, 31(1), 1015-1041. https://doi.org/10.1080/1331677X.2018.1436454
Gompers, P. A., Ishii, J. L., & Metrick, A. (2003). Corporate governance and equity prices. The Quarterly Journal of Economics, 118(1), 107-156. http://dx.doi.org/10.1162/00335530360535162
Green, C. P., & Homroy, S. (2018). Female directors, board committees and firm performance. European Economic Review, 102, 19-38. https://doi.org/10.1016/j.euroecorev.2017.12.003
Gupta, P., & Sharma, A. M. (2014). A study of the impact of corporate governance practices on firm performance in Indian and South Korean companies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 133, 4-11. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.04.163
Hà Phước Vũ, & Nguyễn Thị Thanh Bình. (2025). Hiệu quả tài chính của doanh nghiệp dưới góc nhìn “kinh nghiệm vừa đủ” của Giám đốc điều hành - Bằng chứng từ Thị trường mới nổi Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(7), 70-86. https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.7.05
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behaviour, agency costs, and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Ha, T. X., & Tran, T. T. (2022). The impact of product market competition on firm performance through the mediating of corporate governance index: empirical of listed companies in Vietnam. Cogent Business & Management, 9(1), 2129356. https://doi.org/10.1080/23311975.2022.2129356
Gujarati, D. N. (2004). Basic Econometrics (4th ed.). New York: McGraw-Hill Companies.
Khanchel, I. (2007). Corporate governance: measurement and determinant analysis. Managerial Auditing Journal, 22(8), 740-760. https://doi.org/10.1108/02686900710819625
Merendino, A., & Melville, R. (2019). The board of directors and firm performance: empirical evidence from listed companies. Corporate Governance, 19(3), 508-551. https://doi.org/10.1108/CG-06-2018-0211
Nepal, M., & Deb, R. (2022). Board characteristics and firm performance: Indian textiles sector panorama. Management and Labour Studies, 47(1), 74-96. https://doi.org/10.1177/0258042X211026148
Nguyen, T. T. M., Evans, E., & Lu, M. (2017). Independent directors, ownership concentration and firm performance in listed companies: Evidence from Vietnam. Pacific Accounting Review, 29(2), 204-226. https://doi.org/10.1108/PAR-07-2016-0070
OECD. (2004). OECD Principles of Corporate Governance 2004. Retrieved from https://www.oecd.org/en/publications/oecd-principles-of-corporate-governance-2004_9789264015999-en.html
Pillai, R., & Al-Malkawi, H. A. N. (2018). On the relationship between corporate governance and firm performance: Evidence from GCC countries. Research in International Business and Finance, 44, 394-410. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2017.07.110
Saidat, Z., Silva, M., & Seaman, C. (2019). The relationship between corporate governance and financial performance: Evidence from Jordanian family and nonfamily firms. Journal of Family Business Management, 9(1), 54-78. https://doi.org/10.1108/JFBM-11-2017-0036
Schneider, C. Q., & Wagemann, C. (2012). Set-Theoretic Methods for the Social Sciences: A Guide to Qualitative Comparative Analysis. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139004244
Sekaran, U. (2003). Research Methods for Business: A Skill-Building Approach (4th ed.). John Wiley & Sons.
Singareddy, R. R., Chandrasekaran, S., Annamalai, B., & Ranjan, P. (2018). Corporate governance data of 6 Asian economies (2010-2017). Data in Brief, 20, 53-56. https://doi.org/10.1016/j.dib.2018.07.048
Võ Hồng Đức, & Phan Bùi Gia Thủy. (2013). Quản trị công ty & hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: Minh chứng từ các công ty niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Tạp chí Phát triển kinh tế, 275, 01-15.
Xia, J., Zhang, L., & Song, Y. (2024). The impact of environmental regulatory instruments on agribusiness technology innovation–A study of configuration effects based on fsQCA. PLoS One, 19(1). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0294662
Xu, J. & Jin, Z. (2022). Exploring the impact of the COVID-19 pandemic on firms’ financial performance and cash holding: New evidence from China’s agri-food sector. Agronomy, 12(8), 1951. https://doi.org/10.3390/agronomy12081951
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
