Hành vi sử dụng chatbot AI và hiệu quả học tập của sinh viên: Nghiên cứu tại Trường Đại học Thăng Long
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.04.8Từ khóa:
Giáo dục đại học, Nhận thức rủi ro, Năng lực công nghệ, Tự chủ học tập, Hiệu quả học tập, AI chatbotTóm tắt
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục đại học, nghiên cứu này phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sử dụng chatbot AI và tác động của hành vi này đến hiệu quả học tập của sinh viên tại Trường Đại học Thăng Long. Mô hình nghiên cứu được phát triển dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ, mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ, và lý thuyết tự quyết. Dữ liệu được thu thập từ 895 sinh viên và được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM với sự hỗ trợ của phần mềm SmartPLS. Kết quả cho thấy hành vi sử dụng chatbot AI có tác động tích cực đến hiệu quả học tập. Đồng thời, nhận thức hữu ích, ảnh hưởng xã hội, năng lực công nghệ và tự chủ học tập có ảnh hưởng tích cực đến hành vi sử dụng chatbot AI, trong khi nhận thức dễ sử dụng không có ý nghĩa thống kê. Kết quả cũng cho thấy nhận thức rủi ro có tác động cùng chiều đến hành vi sử dụng chatbot AI, trái với giả thuyết nghiên cứu ban đầu. Những phát hiện này góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về hành vi sử dụng chatbot AI trong giáo dục đại học và cung cấp hàm ý cho việc quản lý và tích hợp AI trong môi trường học tập
Tài liệu tham khảo
Al-Shamaileh, O., Hammady, R., Abdelrahman, M., & Mubin, O. (2026). Navigating ethical considerations and implications of AI chatbots in higher education: A systematic review. Computers in Human Behavior Reports, 21, 100980. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2026.100980
Bilquise, G., Ibrahim, S., & Salhieh, S. E. M. (2024). Investigating student acceptance of an academic advising chatbot in higher education institutions. Education and Information Technologies, 29(5), 6357-6382. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12076-x
Dư Thị Chung, Nguyễn Cao Minh Thành, Nguyễn Vy Anh Thư, Huỳnh Diễm Trinh, & Vũ Thị Tuyết Trinh. (2024). Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sử dụng công cụ AI trong học tập của sinh viên các trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 15(6), 112-125. https://doi.org/10.52932/jfm.v15i6.544
Davar, N., Dewan, M., & Zhang, X. (2025). AI chatbots in education: Challenges and opportunities. Information, 16, 235. https://doi.org/10.3390/info16030235
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https://doi.org/10.2307/249008
Davis, F. D. (1993). User acceptance of information technology: System characteristics, user perceptions and behavioral impacts. International Journal of Man-Machine Studies, 38(3), 475-487. https://doi.org/10.1006/imms.1993.1022
Đặng Văn Em, Nguyễn Đình Loan Phương, & Nguyễn Thị Hảo (2024). Thực trạng ứng dụng ChatGPT trong việc học tập, nghiên cứu của sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp Chí Giáo dục, 24(1), 36-41. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/1212
Đoàn Thị Cúc. (2025). Sử dụng ChatGPT trong hỗ trợ học tập của sinh viên: Nghiên cứu tại Trường Đại học Tân Trào. Tạp Chí Giáo dục, 25(15), 53-58. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/3711
Esiyok, E., Gokcearslan, S., & Kucukergin, K. G. (2025). Acceptance of educational use of AI chatbots in the context of self-directed learning with technology and ICT self-efficacy of undergraduate students. International Journal of Human–Computer Interaction, 41(1), 641-650. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2303557
Featherman, M. S., & Pavlou, P. A. (2003). Predicting e-services adoption: A perceived risk facets perspective. International Journal of Human-Computer Studies, 59(4), 451-474. https://doi.org/10.1016/S1071-5819(03)00111-3
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.2307/3151312
Graf-Vlachy, L., Buhtz, K., & König, A. (2018). Social influence in technology adoption: taking stock and moving forward. Management Review Quarterly, 68(1), 37-76. https://doi.org/10.1007/s11301-017-0133-3
Guan, R., Raković, M., Chen, G., & Gašević, D. (2025). How educational chatbots support self-regulated learning? A systematic review of the literature. Education and Information Technologies, 30(4), 4493-4518. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12881-y
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.
Hansen, J. M., Saridakis, G., & Benson, V. (2018). Risk, trust, and the interaction of perceived ease of use and behavioral control in predicting consumers’ use of social media for transactions. Computers in Human Behavior, 80, 197-206. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.11.010
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115-135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Hidayat-ur-Rehman, I. (2024). Examining AI competence, chatbot use and perceived autonomy as drivers of students' engagement in informal digital learning. Journal of Research in Innovative Teaching & Learning, 17(2), 196-212. https://doi.org/10.1108/JRIT-05-2024-0136
Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263-291. https://doi.org/10.2307/1914185
Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of e-Collaboration, 11(4), 1-10. https://doi.org/10.4018/ijec.2015100101
Labadze, L., Grigolia, M., & Machaidze, L. (2023). Role of AI chatbots in education: Systematic literature review. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(1), 56. https://doi.org/10.1186/s41239-023-00426-1
Laun, M., & Wolff, F. (2025). Chatbots in education: Hype or help? A meta-analysis. Learning and Individual Differences, 119, 102646. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2025.102646
Lê Bảo Ngọc, Phạm Văn Tuấn, Đặng Phương Linh, & Nguyễn Hoàng Giang. (2024). Nghiên cứu về ý định tiếp tục sử dụng ChatGPT cho mục đích học tập của sinh viên đại học: Vai trò điều tiết của tải trọng nhận thức. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 35(8), 57-72. https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.8.3
Lê Thị Kim Đức. (2026). Nghiên cứu nhận thức của sinh viên về hiệu quả sử dụng chatbot trí tuệ nhân tạo trong luyện tập kỹ năng nói tiếng Anh. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 231(4), 29-36. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13224
Rahman, M. K., Ismail, N. A., Hossain, M. A., & Hossen, M. S. (2025). Students' mindset to adopt AI chatbots for effectiveness of online learning in higher education. Future Business Journal, 11(1), 30. https://doi.org/10.1186/s43093-025-00459-0
Ryan, R., & Deci, E. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55, 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Scheel, L., Vladova, G., & Ullrich, A. (2022). The influence of digital competences, self-organization, and independent learning abilities on students’ acceptance of digital learning. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 19(1), 44. https://doi.org/10.1186/s41239-022-00350-w
Simon, H. A. (1957). Models of Man: Social and Rational. Wiley.
Eteng-Uket, S., & Ezeoguine, E. (2025). The impact of artificial intelligence chatbots on student learning: A quasi-experimental analysis of learning outcome and engagement. Journal of Economic Education, 22(2). https://doi.org/10.9743/JEO.2025.22.2.4
UNESCO. (2023). Harnessing the Era of Artificial Intelligence in Higher Education. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386670
Venkatesh, V., & Davis, F. (2000). A theoretical extension of the technology acceptance model: Four longitudinal field studies. Management Science, 46(2), 186-204. https://doi.org/10.1287/mnsc.46.2.186.11926
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425-478. https://doi.org/10.2307/30036540
Wang, T., Lund, B., Marengo, A., Pagano, A., Mannuru, N. R., Teel, Z. A., & Pange, J. (2023). Exploring the potential impact of artificial intelligence (AI) on international students in higher education: Generative AI, chatbots, analytics, and international student success. Applied Sciences, 13(11), 6716. https://doi.org/10.3390/app13116716
Zamrudi, Z., Wicaksono, T., Mardiana, M., Khuzaini, K., & Lihu, D. (2025). Generative AI adoption among tech-savvy: Examining moderated mediated model of knowledge sharing. Manajemen dan Bisnis, 24(1), 164-180. https://doi.org/10.24123/mabis.v24i1.862
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In Handbook of self-regulation. (pp. 13-39). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50031-7
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
