Vai trò trung gian của năng lực động trong mối quan hệ giữa thông tin kế toán quản trị và lợi thế cạnh tranh: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2019.30.9.1323Từ khóa:
Lợi thế cạnh tranh, Năng lực động, Quan điểm cơ sở nguồn lực, Quan điểm năng lực động, Thông tin kế toán quản trịTóm tắt
Dựa trên quan điểm cơ sở nguồn lực (Resource-Based View - RBV) và quan điểm năng lực động, nghiên cứu này xây dựng và kiểm định mô hình nghiên cứu vai trò trung gian của năng lực động trong mối quan hệ giữa thông tin kế toán quản trị phạm vi rộng và lợi thế cạnh tranh. Kết quả phân tích dữ liệu thu được từ 240 doanh nghiệp công nghệ thông tin hoạt động tại Việt Nam cho thấy thông tin kế toán quản trị phạm vi rộng có ảnh hưởng mạnh nhất đến năng lực thực hiện sự thay đổi; tiếp đó, là năng lực tư duy chiến lược; và cuối cùng, là năng lực ra quyết định kịp thời. Năng lực tư duy chiến lược có vai trò quan trọng trong việc tạo ra lợi thế chi phí, trong khi đó, năng lực ra quyết định kịp thời và năng lực thực hiện sự thay đổi lại quan trọng trong việc tạo ra lợi thế khác biệt. Đặc biệt, kết quả nghiên cứu đã chứng minh năng lực động đóng vai trò trung gian cho mối quan hệ giữa thông tin kế toán quản trị và lợi thế cạnh tranh. Nghiên cứu này cũng mang lại những hàm ý lý thuyết cũng như hàm ý quản lý cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam trong quá trình tăng cường năng lực động để chuyển hóa thông tin kế toán quản trị thành lợi thế cạnh tranh bền vững.
Tài liệu tham khảo
Agbejule, A. (2005). The relationship between management accounting systems and perceived environmental uncertainty on managerial performance: A research note. Accounting and Business Research, 35(4), 295–305.
Armstrong, J. S., & Overton, T. S. (1977). Estimating nonresponse bias in mail surveys. Journal of Marketing Research, 14(3), 396–402.
Bạch Ngọc Hoàng Ánh. (2018). Ảnh hưởng của năng lực cạnh tranh đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp: Trường hợp các khách sạn tại tỉnh Lâm Đồng. Luận án Tiến sĩ, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.
Baines, A., & Langfield-Smith, K. (2003). Antecedents to management accounting change: A structural equation approach. Accounting, Organizations and Society, 28(78), 675–698.
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
Barney, J. (2001). Resource-based theories of competitive advantage: A ten-year retrospective on the resource-based view. Journal of Management, 27(6), 643–650.
Barreto, I. (2010). Dynamic capabilities: A review of past research and an agenda for the future. Journal of Management, 36(1), 256–280.
Bisbe, J., & Otley, D. (2004). The effects of the interactive use of management control systems on product innovation. Accounting, Organizations and Society, 29(8), 709–737.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư. (2019). Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam năm 2019. Hà Nội: NXB
Thống kê.
Bruggeman, W., & van der Stede, W. (1993). Fitting management control systems to competitive advantage. British Journal of Management, 4(3), 205–218.
Cadez, S., & Guilding, C. (2008). An exploratory investigation of an integrated contingency model of strategic management accounting. Accounting, Organizations and Society, 33(78), 836–863.
Calantone, R. J., Cavusgil, S. T., & Zhao, Y. (2002). Learning orientation, firm innovation capability, and firm performance. Industrial Marketing Management, 31(6), 515–524.
Chenhall, R. H. (2005). Integrative strategic performance measurement systems, strategic alignment of manufacturing, learning and strategic outcomes: An exploratory study. Accounting, Organizations and Society, 30(5), 395–422.
Chenhall, R. H., & Langfield-Smith, K. (1998). The relationship between strategic priorities, management techniques and management accounting: An empirical investigation using a systems approach. Accounting, Organizations and Society, 23(3), 243–264.
Chenhall, R. H., & Langfield‐Smith, K. (2003). Performance measurement and reward systems, trust, and strategic change. Journal of Management Accounting Research, 15(1), 117–143.
Chenhall, R. H., & Morris, D. (1986). The impact of structure, environment, and interdependence on the perceived usefulness of management accounting systems. Accounting Review, 61(1), 16–35.
Chin, W. W. (1998). Issues and opinions on structural equation modeling. MIS Quarterly, 22(1), 7–16.
Chong, V. K. (1996). Management accounting systems, task uncertainty and managerial performance: A research note. Accounting, Organizations and Society, 21(5), 415–421.
Chong, V. K., & Chong, K. M. (1997). Strategic choices, environmental uncertainty and SBU performance: A note on the intervening role of management accounting systems. Accounting and Business Research, 27(4), 268–276.
Deeds, D. L., DeCarolis, D., & Coombs, J. (2000). Dynamic capabilities and new product development in high technology ventures: An empirical analysis of new biotechnology firms. Journal of Business Venturing, 15(3), 211–229.
DeSarbo, W. S., Anthony Di Benedetto, C., Song, M., & Sinha, I. (2005). Revisiting the miles and snow strategic framework: Uncovering interrelationships between strategic types, capabilities, environmental uncertainty, and firm performance. Strategic Management Journal, 26(1), 47–74.
Doan, T. H. V., & Bui, T. L. U. (2017). Factors affecting innovation capacity in Vietnamese southern high technology industries. Journal of Economic Development, 24(3), 66–93.
Doan, T. H. V., Ha-Nguyen, T. T., & Bui, N. L. U. (2019). The relationship between international diversification, innovation performance and firm performance: An empirical analysis among hardware companies. Journal of Asian Business and Economic Studies, 25(2), 66–90.
Efrat, K., Hughes, P., Nemkova, E., Souchon, A. L., & Sy-Changco, J. (2018). Leveraging of dynamic export capabilities for competitive advantage and performance consequences: Evidence from China. Journal of Business Research, 84, 114–124.
Eisenhardt, K. M., & Martin, J. A. (2000). Dynamic capabilities: What are they?. Strategic Management Journal, 21(1011), 1105–1121.
ELavie, D. (2006). Capability reconfiguration: An analysis of incumbent responses to technological change. Academy of Management Review, 31(1), 153–174.
Ethiraj, S. K., Kale, P., Krishnan, M. S., & Singh, J. V. (2005). Where do capabilities come from and how do they matter? A study in the software services industry. Strategic Management Journal, 26(1), 25–45.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, 18(3), 382–388.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). USA: SAGE Publications, Inc.
Hảo Linh. (2017). Vai trò của công nghệ thông tin trong cách mạng công nghiệp 4.0 ở Việt Nam. Truy cập ngày 04/4/2019, từ http://tiasang.com.vn/-doi-moi-sang-tao/Vai-tro-cua-CNTT-trong-CMCN-40-o-Viet-Nam-10862
Hayes, A. F. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. New York: Guilford Press.
Helfat, C. E., Finkelstein, S., Mitchell, W., Peteraf, M., Singh, H., Teece, D., & Winter, S. G. (2007). Dynamic capabilities: Understanding strategic change in organizations. USA: Blackwell Publishing.
Henri, J.-F. (2006). Management control systems and strategy: A resource-based perspective. Accounting, Organizations and Society, 31(6), 529–558.
Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: Updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2–20.
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135.
Hidalgo-Peñate, A., Padrón-Robaina, V., & Nieves, J. (2019). Knowledge as a driver of dynamic capabilities and learning outcomes. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 24, 143–154.
Hoque, Z. (2004). A contingency model of the association between strategy, environmental uncertainty and performance measurement: Impact on organizational performance. International Business Review, 13(4), 485–502.
Hoque, Z. (2011). The relations among competition, delegation, management accounting systems change and performance: A path model. Advances in Accounting, 27(2), 266–277.
Hulland, J. (1999). Use of partial least squares (PLS) in strategic management research: A review of four recent studies. Strategic Management Journal, 20(2), 195204.
Judge, W. Q., & Miller, A. (1991). Antecedents and outcomes of decision speed in different environmental context. Academy of Management Journal, 34(2), 449–463.
Leonard‐Barton, D. (1992). Core capabilities and core rigidities: A paradox in managing new product development. Strategic Management Journal, 13(S1), 111125.
Li, & Liu, J. (2014). Dynamic capabilities, environmental dynamism, and competitive advantage: Evidence from China. Journal of Business Research, 67(1), 2793–2799.
Li, & Zhou, K. Z. (2010). How foreign firms achieve competitive advantage in the Chinese emerging economy: Managerial ties and market orientation. Journal of Business Research, 63(8), 856–862.
Lin, Y., & Wu, L.-Y. (2014). Exploring the role of dynamic capabilities in firm performance under the resource-based view framework. Journal of Business Research, 67(3), 407–413.
Liu, P.-L., Chen, W.-C., & Tsai, C.-H. (2005). An empirical study on the correlation between the knowledge management method and new product development strategy on product performance in Taiwan’s industries. Technovation, 25(6), 637–644.
Mia, L., & Clarke, B. (1999). Market competition, management accounting systems and business unit performance. Management Accounting Research, 10(2), 137–158.
Naranjo-Gil, D., & Hartmann, F. (2007). Management accounting systems, top management team heterogeneity and strategic change. Accounting, Organizations and Society, 32(78), 735–756.
Neill, S., McKee, D., & Rose, G. M. (2007). Developing the organization's sensemaking capability: Precursor to an adaptive strategic marketing response. Industrial Marketing Management, 36(6), 731–744.
Newey, L. R., & Zahra, S. A. (2009). The evolving firm: How dynamic and operating capabilities interact to enable entrepreneurship. British Journal of Management, 20(1), 81–100.
Nguyễn Phong Nguyên, & Đoàn Ngọc Quế. (2016). Tác động của định hướng thị trường và áp lực cạnh tranh đến mức độ sử dụng thông tin kế toán quản trị nhằm nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam. Tạp chí Phát triển kinh tế, 27(11), 98–123.
Nguyen, P. N. (2018). Performance implication of market orientation and use of management accounting systems: The moderating role of accountants’ participation in strategic decision making. Journal of Asian Business and Economic Studies, 25(1), 33–49.
Nguyễn Quang Thu, Ngô Quang Huân, & Trần Nha Ghi. (2017). Mối quan hệ giữa nguồn lực doanh nghiệp, năng lực động và kết quả hoạt động của các doanh nghiệp khởi nghiệp tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 28(12), 5–21.
Nguyen, T. T., Mia, L., Winata, L., & Chong, V. K. (2017). Effect of transformational-leadership style and management control system on managerial performance. Journal of Business Research, 70, 202–213.
Nieves, J., & Haller, S. (2014). Building dynamic capabilities through knowledge resources. Tourism Management, 40, 224–232.
Peteraf, M. A. (1993). The cornerstones of competitive advantage: A resource‐based view. Strategic Management Journal, 14(3), 179–191.
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903.
Porter, M. E. (1985). Competitive Advantage. New York: Free Press.
Rodrigo-Alarcón, J., García-Villaverde, P. M., Ruiz-Ortega, M. J., & Parra-Requena, G. (2018). From social capital to entrepreneurial orientation: The mediating role of dynamic capabilities. European Management Journal, 36(2), 195–209.
Sharfman, M. P., & Dean, J. W. (1997). Flexibility in strategic decision making: Informational and ideological perspectives. Journal of Management Studies, 34(2), 191–217.
Sher, P. J., & Lee, V. C. (2004). Information technology as a facilitator for enhancing dynamic capabilities through knowledge management. Information & Management, 41(8), 933–945.
Singh, B., & Rao, M. (2016). Effect of intellectual capital on dynamic capabilities. Journal of Organizational Change Management, 29(2), 129–149.
Soobaroyen, T., & Poorundersing, B. (2008). The effectiveness of management accounting systems: Evidence from functional managers in a developing country. Managerial Auditing Journal, 23(2), 187–219.
Stalk, G. (1988). Time the next source of competitive advantage. Competitive Advantage, 41–52.
Subramaniam, M., & Youndt, M. A. (2005). The influence of intellectual capital on the types of innovative capabilities. Academy of Management Journal, 48(3), 450–463.
Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350.
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533.
Trần Thị Yến, & Nguyễn Phong Nguyên. (2019). Vai trò của kế toán quản trị trong việc thúc đẩy học tập tổ chức, năng lực đổi mới và kết quả hoạt động kinh doanh ở các doanh nghiệp tại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh châu Á, 30(5), 6188.
Trinh, T. A., & Nguyen, N. T. (2017). Innovation of the firm: How to create performance from capability. Journal of Economic Development, 24(4), 64–84.
Vietnam Report. (2019). Top 10 doanh nghiệp công nghệ Việt Nam uy tín năm 2019. Truy cập ngày 01/10/2019, từ http://vietnamreport.net.vn/Top-10-doanh-nghiep-cong-nghe-Viet-Nam-uy-tin-nam-2019-8620-1006.html
Wernerfelt, B. (1984). A resource‐based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180.
Wu, H., Chen, J., & Jiao, H. (2016). Dynamic capabilities as a mediator linking international diversification and innovation performance of firms in an emerging economy. Journal of Business Research, 69(8), 2678–2686.
Wu, L.-Y. (2007). Entrepreneurial resources, dynamic capabilities and start-up performance of taiwan's high-tech firms. Journal of Business Research, 60(5), 549555.
Wu, L.-Y. (2010). Applicability of the resource-based and dynamic-capability views under environmental volatility. Journal of Business Research, 63(1), 27–31.
Yuliansyah, Y., Khan, A. A., & Fadhilah, A. (2019). Strategic performance measurement system, firm capabilities and customer-focused strategy. Pacific Accounting Review, 31(2), 288–307.
Zahra, S. A., & George, G. (2002). Absorptive capacity: A review, reconceptualization, and extension. Academy of Management Review, 27(2), 185–203.
Zhao, X., Lynch Jr, J. G., & Chen, Q. (2010). Reconsidering Baron and Kenny: Myths and truths about mediation analysis. Journal of Consumer Research, 37(2), 197–206.
Zollo, M., & Winter, S. G. (2002). Deliberate learning and the evolution of dynamic capabilities. Organization Science, 13(3), 339–351.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
