Văn hóa bền vững và hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp: Vai trò trung gian của tính minh bạch rủi ro và vai trò điều tiết của an toàn tâm lý
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.5.8Từ khóa:
Kiểm soát nội bộ, Kiểm soát quản trị, An toàn tâm lý, Hiệu quả quản trị rủi ro, Tính minh bạch rủi roTóm tắt
Nghiên cứu xem xét mối liên hệ giữa văn hóa bền vững và hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp. Mô hình kiểm tra tính minh bạch rủi ro như biến trung gian và an toàn tâm lý như biến điều tiết. Dữ liệu 215 doanh nghiệp, xử lý bằng PLS-SEM, cho thấy văn hóa bền vững liên hệ tích cực với tính minh bạch rủi ro và hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp. Tính minh bạch rủi ro liên hệ tích cực với hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp và là trung gian bán phần giữa văn hóa bền vững và hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp. An toàn tâm lý điều tiết tích cực mối liên hệ giữa văn hóa bền vững và tính minh bạch rủi ro. Kết quả gợi ý văn hóa, hành vi liên hệ với cách doanh nghiệp chia sẻ rủi ro, còn tính minh bạch rủi ro cao hơn gắn với hiệu quả quản trị rủi ro doanh nghiệp cao hơn. Doanh nghiệp nên lồng ghép giá trị bền vững vào cơ chế báo cáo rủi ro và xây dựng môi trường cởi mở để nhân viên sẵn sàng nêu rủi ro nhạy cảm. Nghiên cứu gợi mở hàm ý kiểm toán nội bộ, khi tính minh bạch rủi ro và an toàn tâm lý có thể là điều kiện hỗ trợ chất lượng thông tin, phối hợp liên bộ phận, và hiệu quả kiểm soát.
Tài liệu tham khảo
Albu, O. B., & Flyverbom, M. (2019). Organizational transparency: Conceptualizations, conditions, and consequences. Business & Society, 58(2), 268-297. https://doi.org/10.1177/0007650316659851
Armstrong, J. S., & Overton, T. S. (1977). Estimating nonresponse bias in mail surveys. Journal of Marketing Research, 14(3), 396-402. https://doi.org/10.1177/002224377701400320
Assoratgoon, W., & Kantabutra, S. (2023). Toward a sustainability organizational culture model. Journal of Cleaner Production, 400, 136666. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.136666
Beasley, M. S., Clune, R., & Hermanson, D. R. (2005). Enterprise risk management: An empirical analysis of factors associated with the extent of implementation. Journal of Accounting and Public Policy, 24(6), 521-531. https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2005.10.001
Bernstein, E. S. (2012). The transparency paradox: A role for privacy in organizational learning and operational control. Administrative Science Quarterly, 57(2), 181-216. https://doi.org/10.1177/0001839212453028
Christensen, L. T., & Cheney, G. (2015). Peering into transparency: Challenging ideals, proxies, and organizational practices. Communication Theory, 25(1), 70-90. https://doi.org/10.1111/comt.12052
Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350-383. https://doi.org/10.2307/2666999
Edmondson, A. C., & Lei, Z. (2014). Psychological safety: The history, renaissance, and future of an interpersonal construct. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 23-43. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091305
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
Frazier, M. L., Fainshmidt, S., Klinger, R. L., Pezeshkan, A., & Vracheva, V. (2017). Psychological safety: A meta-analytic review and extension. Personnel Psychology, 70(1), 113-165. https://doi.org/10.1111/peps.12183
Gordon, L. A., Loeb, M. P., & Tseng, C.-Y. (2009). Enterprise risk management and firm performance: A contingency perspective. Journal of Accounting and Public Policy, 28(4), 301-327. https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2009.06.006
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2021). Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) Using R: A Workbook. Cham, Switzerland: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-80519-7
Hatch, M. J. (1993). The dynamics of organizational culture. Academy of Management Review, 18(4), 657-693. https://doi.org/10.5465/AMR.1993.9402210154
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115-135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2016). Testing measurement invariance of composites using partial least squares. International Marketing Review, 33(3), 405-431. https://doi.org/10.1108/IMR-09-2014-0304
Holland, D., Krause, A., Provencher, J., & Seltzer, T. (2018). Transparency tested: The influence of message features on public perceptions of organizational transparency. Public Relations Review, 44(2), 256-264. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2017.12.002
Ketprapakorn, N., & Kantabutra, S. (2022). Toward an organizational theory of sustainability culture. Sustainable Production and Consumption, 32, 638-654. https://doi.org/10.1016/j.spc.2022.05.020
Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of e-Collaboration, 11(4), 1-10. https://doi.org/10.4018/ijec.2015100101
Lê Phú Khánh. (2026). Ảnh hưởng của văn hóa doanh nghiệp đến phát triển bền vững tại các doanh nghiệp ngành hóa chất Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 37(2), 40-56. https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.02.3
Lê Thanh Tra. (2025). Mối quan hệ giữa đạo đức lãnh đạo và nhận thức gian lận: Vai trò trung gian của môi trường an toàn tâm lý. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(12), 4-19. https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.12.01
Liang, J., Farh, C. I. C., & Farh, J. L. (2012). Psychological antecedents of promotive and prohibitive voice: A two-wave examination. Academy of Management Journal, 55(1), 71-92. https://doi.org/10.5465/amj.2010.0176
Linnenluecke, M. K., & Griffiths, A. (2010). Corporate sustainability and organizational culture. Journal of World Business, 45(4), 357-366. https://doi.org/10.1016/j.jwb.2009.08.006
Mikes, A. (2009). Risk management and calculative cultures. Management Accounting Research, 20(1), 18-40. https://doi.org/10.1016/j.mar.2008.10.005
Paape, L., & Speklé, R. F. (2012). The adoption and design of enterprise risk management practices: An empirical study. European Accounting Review, 21(3), 533-564. https://doi.org/10.1080/09638180.2012.661937
Panfilo, S., & Krasodomska, J. (2022). Climate change risk disclosure in Europe: The role of cultural-cognitive, regulative, and normative factors. Accounting in Europe, 19(1), 226-253. https://doi.org/10.1080/17449480.2022.2026000
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879
Rawlins, B. L. (2008). Measuring the relationship between organizational transparency and employee trust. Public Relations Journal, 2(2), 1-21. https://scholarsarchive.byu.edu/facpub/885
Schein, E. H. (2010). Organizational Culture and Leadership (4th ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Schnackenberg, A. K., & Tomlinson, E. C. (2016). Organizational transparency: A new perspective on managing trust in organization-stakeholder relationships. Journal of Management, 42(7), 1784-1810. https://doi.org/10.1177/0149206314525202
Simons, R. (1995). Levers of Control: How Managers Use Innovative Control Systems to Drive Strategic Renewal. Boston, MA: Harvard Business School Press.
Syrová, L., & Špička, J. (2023). Exploring the indirect links between enterprise risk management and the financial performance of SMEs. Risk Management, 25(1), 1. https://doi.org/10.1057/s41283-022-00107-9
Trần Thị Phương Thanh, Đậu Thị Kim Thoa, Trần Anh Hoa, & Phạm Trà Lam. (2022). Quản trị rủi ro doanh nghiệp, cấu trúc công nghệ thông tin, và thành quả hoạt động của doanh nghiệp: Vai trò trung gian của lợi thế cạnh tranh. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 33(8), 4-21. https://doi.org/10.24311/jabes/2022.33.08.01
Trương Hoàng Diệp Hương, & Lê Thị Hương Trà. (2022). Tác động của minh bạch và công bố thông tin đến tỷ suất sinh lời yêu cầu của nhà đầu tư tại các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 33(8), 35-51. https://doi.org/10.24311/jabes/2022.33.08.03
Weber, V., & Müßig, A. (2022). The effect of business strategy on risk disclosure. Accounting in Europe, 19(1), 190-225. https://doi.org/10.1080/17449480.2021.2018473
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
