Xung đột giữa công việc và cuộc sống riêng: Một nghiên cứu trong ngành y tế
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.11.6Từ khóa:
Công việc can thiệp cuộc sống, Cuộc sống can thiệp công việc, Căng thẳng trong công việc, Gắn kết với công việc, Chất lượng cuộc sống, Bác sĩTóm tắt
Một trong các đặc trưng nghề nghiệp của các y bác sĩ là tình trạng công việc can thiệp vào cuộc sống và cuộc sống can thiệp vào công việc, dẫn đến những hệ lụy không mong muốn cho họ. Hiện tượng này tuy đã được nghiên cứu trước đây nhưng chủ yếu thông qua một khái niệm chung là xung đột giữa công việc và cuộc sống. Nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu xác định tác động riêng lẻ và đồng thời của tình trạng công việc can thiệp vào cuộc sống và cuộc sống can thiệp vào công việc lên cả công việc lẫn cuộc sống của các bác sĩ. Với dữ liệu thu thập từ 331 bác sĩ ở TP. Hồ Chí Minh, kết quả phân tích mô hình cấu trúc cho thấy tình trạng công việc can thiệp vào cuộc sống và cuộc sống can thiệp vào công việc đều gây ra căng thẳng khi làm việc. Trong đó, tình trạng công việc can thiệp vào cuộc sống làm tăng căng thẳng và làm giảm sự gắn kết với công việc nhiều hơn tình trạng cuộc sống can thiệp vào công việc, mặc dù tình trạng cuộc sống can thiệp vào công việc thể hiện sự can thiệp trực tiếp của cuộc sống lên công việc. Đối với cuộc sống riêng, tình trạng công việc can thiệp vào cuộc sống không những làm giảm sức khỏe tinh thần mà còn tổn hại chất lượng cuộc sống nhiều hơn so với tình trạng cuộc sống can thiệp vào công việc. Ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn của nghiên cứu đã được
thảo luận.
Tài liệu tham khảo
Allen, T. D., Herst, D. E., Bruck, C. S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 278–308.
Bailey, C., Madden, A., Alfes, K., & Fletcher, L. (2017). The meaning, antecedents, and outcomes of employee engagement: A narrative synthesis. International Journal of Management Reviews, 19(1), 31–53.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands‐resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328.
Beehr, T. A., Jex, S. M., & Ghosh, P. (2001). The management of occupational stress. In T. C. Mawhinney, W. K. Redmon, & C. M. Johnson (Eds.), Handbook of Organizational Performance: Behavior Analysis & Management (pp. 225–254). New York, NY: Haworth Press.
Coomber, S., Todd, C., Park, G., Baxter, P., Firth‐Cozens, J., & Shore, S. (2002). Stress in UK intensive care unit doctors. British Journal of Anaesthesia, 89(6), 873–881.
Dharani, B. (2021). At the intersection of happiness and contentment at work. In J. Marques (Ed.), The Routledge Companion to Happiness at Work (pp. 61–75). Routledge.
Diener, E. (2006). Guidelines for national indicators of subjective well-being and illbeing. Journal of Happiness Studies, 7, 397–404.
Dyrbye, L. N., Sotile, W., Boone, S., West, C. P., Tan, L., Satele, D., Sloan, J, Oreskovich, M., & Shanafelt, T. (2014). A survey of US physicians and their partners regarding the impact of work–home conflict. Journal of General Internal Medicine, 29, 155–161.
Frone, M. R. (2003). Work-family balance. In J. C. Quick & L. E. Tetrick (Eds.), Handbook of Occupational Health Psychology (pp. 143–162). Washington, DC: American Psychological Association.
Geurts, S. A., & Demerouti, E. (2003). Work/non-work interface: A review of theories and findings. The Handbook of Work and Health Psychology, 2(1), 279–312.
Greenhaus, J. H., & Beutell, N. J. (1985). Sources of conflict between work and family roles. Academy of Management Review, 10(1), 76–88.
Hair, J. F., Anderson, R. E., Babin, B. J., & Black, W. C. (2010). Multivariate Data Analysis: A Global Perspective. Upper Saddle River: Pearson.
Hayman, J. (2005). Psychometric assessment of an instrument designed to measure work-life balance. Research and Practice in Human Resource Management, 13(1), 85–91.
Hiền Minh. (2022). Lý do hơn 9300 nhân viên y tế thôi việc, nghỉ việc. Truy cập từ https://baochinhphu.vn/ly-do-hon-9300-nhan-vien-y-te-thoi-viec-nghi-viec-102220720181405906.htm
Hogg, M. A. (2014). From uncertainty to extremism: Social categorization and identity processes. Current Directions in Psychological Science, 23(5), 338–342.
Karunanithy, K., & Ponnampalam, A. (2013). A study on the effect of Stress on performance of employees in Commercial Bank of Ceylon in the Eastern Province. European Journal of Business and Management, 5(27), 87–95.
Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724.
Kossek, E. E., & Lee, K. H. (2017). Work-family conflict and work-life conflict. Oxford Research Encyclopedia of Business and Management. doi: 10.1093/acrefore/9780190224851.013.52
Lambert, E. G., & Paoline III, E. A. (2005). The impact of medical issues on the job stress and job satisfaction of jail staff. Punishment & Society, 7(3), 259–275.
Lee, E., & Jang, I. (2020). Nurses’ fatigue, job stress, organizational culture, and turnover intention: A culture–work–health model. Western Journal of Nursing Research, 42(2), 108–116.
Liu, Y., & Aungsuroch, Y. (2019). Work stress, perceived social support, self‐efficacy and burnout among Chinese registered nurses. Journal of Nursing Management, 27(7), 1445–1453.
Macey, W. H., & Schneider, B. (2008). The meaning of employee engagement. Industrial and Organizational Psychology, 1(1), 3–30.
Mache, S., Vitzthum, K., Klapp, B. F., & Danzer, G. (2014). Surgeons' work engagement: Influencing factors and relations to job and life satisfaction. The Surgeon, 12(4), 181–190.
Mai Thị Mỹ Quyên, Tạ Thị Thanh, & Lê Nguyễn Hậu. (2022). Ảnh hưởng của giá trị cá nhân đến sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống và sự viên mãn trong cuộc sống của nhân viên: Một nghiên cứu thực nghiệm ở Việt Nam. Tạp chí nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 33(6), 58–71.
My-Quyen, M. T., Hau, L. N., & Thuy, P. N. (2020). Mindful co creation of transformative service for better well-being. Service Business, 14(3), 413–437.
Nguyễn Cảnh. (2023). TP Hồ Chí Minh: Nhiều nhân viên y tế xin nghỉ việc do áp lực công việc. Truy cập từ https://cand.com.vn/y-te/tp-ho-chi-minh-nhieu-nhan-vien-y-te-xin-nghi-viec-do-ap-luc-cong-viec-i703393/
Pham-Thai, N. T., McMurray, A. J., Muenjohn, N., & Muchiri, M. (2018). Job engagement in higher education. Personnel Review, 47(4), 951–967.
Rich, B. L., Lepine, J. A., & Crawford, E. R. (2010). Job engagement: Antecedents and effects on job performance. Academy of Management Journal, 53(3), 617–635.
Saks, A. M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of Managerial Psychology, 21(7), 600–619.
Saks, A. M., & Gruman, J. A. (2011). Manage employee engagement to manage performance. Industrial and Organizational Psychology, 4(2), 204–207.
Schabracq, M. J. (2003). Everyday well-being and stress in work and organizations. The Handbook of Work and Health Psychology, 9, 7–36.
Shahbaz, W., & Parker, J. (2022). Workplace mindfulness: An integrative review of antecedents, mediators, and moderators. Human Resource Management Review, 32(3), 100849.
Shimazu, A., Schaufeli, W. B., Kubota, K., & Kawakami, N. (2012). Do workaholism and work engagement predict employee well-being and performance in opposite directions?. Industrial Health, 50(4), 316–321.
Sirgy, M. J. (2012). The Psychology of Quality of Life: Hedonic Well-Being, Life Satisfaction, and Eudaimonia. New York: Springer.
Sirgy, M. J., & Lee, D. J. (2018). Work-life balance: An integrative review. Applied Research in Quality of Life, 13, 229–254.
Sirgy, M. J., & Lee, D. J. (2023). Work-life Balance: HR Training for Employee Personal Interventions. Cambridge University Press.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The Social Psychology of Intergroup Relations (pp. 33–47). Monterey, CA: Brooks/Cole.
Thoits, P. A. (1994). Stressors and problem-solving: The individual as psychological activist. Journal of Health and Social Behavior, 35(2) 143–160.
Thùy An. (2022). Đông bệnh nhân, bác sĩ làm việc 16 giờ một ngày. Truy cập từ https://vnexpress.net/dong-benh-nhan-bac-si-lam-viec-16-gio-mot-ngay-4494356.html
Tran, Q. H. N. (2023). Exploring relationships among work–family interfaces, organizational commitment, organizational justice and occupational stress in Vietnamese state organizations. Industrial and Commercial Training, 55(2), 157–171.
Ullrich, A., & FitzGerald, P. (1990). Stress experienced by physicians and nurses in the cancer ward. Social Science & Medicine, 31(9), 1013–1022.
Western, M., & Tomaszewski, W. (2016). Subjective wellbeing, objective wellbeing and inequality in Australia. PloS one, 11(10), e0163345.
WHOQOL Group. (1995). The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine, 41(10),
1403–1409.
Zhao, X., Lynch Jr, J. G., & Chen, Q. (2010). Reconsidering Baron and Kenny: Myths and truths about mediation analysis. Journal of Consumer Research, 37(2), 197–206.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
