Rủi ro địa chính trị, phát triển tài chính và tam giác năng lượng tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.5.1Keywords:
Môi trường bền vững, Công bằng năng lượng, An ninh năng lượng, Phát triển tài chính, Rủi ro địa chính trịAbstract
Nghiên cứu phân tích ảnh hưởng của rủi ro địa chính trị và phát triển tài chính đến tam giác năng lượng tại Việt Nam trong giai đoạn 2000–2023. Trong đó, tam giác năng lượng là chỉ số đo lường hiệu suất của hệ thống năng lượng một cách toàn diện dựa trên ba khía cạnh: an ninh năng lượng, công bằng năng lượng, và tính bền vững về môi trường. Sử dụng phương pháp biến đổi sóng nhỏ kết hợp, nghiên cứu cho thấy mối quan hệ tương đối giữa các biến theo thời gian - miền tần số. Cụ thể, rủi ro địa chính trị có tác động tích cực đến an ninh năng lượng, công bằng năng lượng, và tính bền vững về môi trường. Trong khi đó, phát triển tài chính có tác động tích cực đến an ninh năng lượng, nhưng tiêu cực đến công bằng năng lượng và tính bền vững về môi trường. Những phát hiện này là kênh thông tin quan trọng đối với nhà hoạch định chính sách trong việc phát triển hệ thống năng lượng một cách toàn diện.
References
Anser, M. K., Syed, Q. R., & Apergis, N. (2021). Does geopolitical risk escalate CO2 emissions? Evidence from the BRICS countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(35), 48011-48021. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14032-z
Anton, S. G., & Nucu, A. E. A. (2019). The effect of financial development on renewable energy consumption. A panel data approach. Renewable Energy, 147(1), 330-338. https://doi.org/10.1016/j.renene.2019.09.005
Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American Economic Review, 112(4), 1194-1225. https://doi.org/10.1257/aer.20191823
Cao, L., Gu, M., Jin, D., & Wang, C. (2023). Geopolitical risk and economic security: Exploring natural resources extraction from BRICS region. Resources Policy, 85, 103800. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103800
Chen, S., Kuang, H., & Meng, B. (2024). The dependence structures between geopolitical risks and energy prices: New evidence from regional heterogeneity and quantile-on-quantile perspective. Energy, 310, 133325. https://doi.org/10.1016/j.energy.2024.133325
Chiu, Y., & Lee, C. (2020). Effects of financial development on energy consumption: The role of country risks. Energy Economics, 90, 104833. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104833
Eren, B. M., Taspinar, N., & Gokmenoglu, K. K. (2019). The impact of financial development and economic growth on renewable energy consumption: Empirical analysis of India. The Science of the Total Environment, 663, 189-197. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.01.323
Feng, C., Liu, Y., & Yang, J. (2023). How does financial development affect global energy security? A functional data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 60(7), 1484-1497. https://doi.org/10.1080/1540496x.2023.2278650
Gibellato, S., Ballestra, L. V., Fiano, F., Graziano, D., & Gregori, G. L. (2022). The impact of education on the Energy Trilemma Index: A sustainable innovativeness perspective for resilient energy systems. Applied Energy, 330(B), 120352. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2022.120352
Ha, L. T. (2023). Dynamic connectedness between green energy and carbon risk during Russia-Ukraine conflict: New evidence from a wavelet analysis. Environmental Science and Pollution Research, 30(32), 79297-79314. https://doi.org/10.1007/s11356-023-27954-7
Jin, Y., Zhao, H., Bu, L., & Zhang, D. (2023). Geopolitical risk, climate risk and energy markets: A dynamic spillover analysis. International Review of Financial Analysis, 87, 102597. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102597
Kim, J., & Park, K. (2016). Financial development and deployment of renewable energy technologies. Energy Economics, 59, 238-250. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2016.08.012
Koirala, N. P., Nyiwul, L., Hu, Z., Al-Hmoud, R., & Koirala, D. P. (2025). Geopolitical risks and energy market dynamics. Energy Economics, 150, 108814. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2025.108814
Khan, K., Khurshid, A., & Cifuentes-Faura, J. (2023). Energy security analysis in a geopolitically volatile world: A causal study. Resources Policy, 83, 103673. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103673
Lee, C., & Wang, C. (2022). Financial development, technological innovation and energy security: Evidence from Chinese provincial experience. Energy Economics, 112, 106161. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2022.106161
Lee, C., Yuan, Z., He, Z., & Xiao, F. (2023). Do geopolitical risks always harm energy security? Their non-linear effects and mechanism. Energy Economics, 129, 107245. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2023.107245
Lee, W. H., Husaini, D. H., Lean, H. H., & Lim, G. (2025). The role of critical mineral prices and geopolitical risk in shaping renewable energy poverty. Discover Sustainability, 6(1), 623. https://doi.org/10.1007/s43621-025-01429-w
Liu, J., Ma, F., Tang, Y., & Zhang, Y. (2019). Geopolitical risk and oil volatility: A new insight. Energy Economics, 84, 104548. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2019.104548
Liu, L., Zhou, C., Huang, J., & Hao, Y. (2017). The impact of financial development on energy demand: Evidence from China. Emerging Markets Finance and Trade, 54(2), 269-287. https://doi.org/10.1080/1540496x.2017.1358609
Liu, W., McKibbin, W. J., Morris, A. C., & Wilcoxen, P. J. (2020). Global economic and environmental outcomes of the Paris Agreement. Energy Economics, 90, 104838. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104838
Ngô Minh Vũ, Nguyễn Hoàng Long, Trần Thị Thảo Quyên, & Phan Chung Thủy. (2024). Phát triển tài chính và chuyển đổi năng lượng tái tạo: Vai trò điều tiết của công nghệ môi trường. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 35(8), 4-24. https://doi.org/10.24311/jabes/2024.35.8.6
Ngô Thái Hưng, & Nguyễn Khánh An. (2025). Can thiệp của chính phủ, đổi mới công nghệ xanh và tiêu thụ năng lượng tái tạo: Bằng chứng tại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, 36(10), 115-128. https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.10.08
Olayeni, O. R. (2015). Causality in continuous Wavelet transform without Spectral Matrix Factorization: Theory and application. Computational Economics, 47(3), 321-340. https://doi.org/10.1007/s10614-015-9489-4
Opoku, E. E. O., Acheampong, A. O., & Frempong, J. (2025). Geopolitical risks, financial system and the energy trilemma. Energy Economics, 149, 108724. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2025.108724
Rakpho, P., Yamaka, W., Puttachai, W., & Maneejuk, P. (2021). Role of financial development for solving the energy insecurity in ASIA. The Singapore Economic Review, 66(2), 413-434. https://doi.org/10.1142/s0217590820430018
Shahbaz, M., Siddiqui, A., Sinha, A., & Bigerna, S. (2024). Does financial development enhance access to electricity? A rural-urban perspective in India. Energy, 291, 130464. https://doi.org/10.1016/j.energy.2024.130464
Shahbaz, M., Topcu, B. A., Sarıgül, S. S., & Vo, X. V. (2021). The effect of financial development on renewable energy demand: The case of developing countries. Renewable Energy, 178, 1370-1380. https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.06.121
Sweidan, O. D. (2021). The geopolitical risk effect on the US renewable energy deployment. Journal of Cleaner Production, 293, 126189. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.126189
Syed, Q. R., Bhowmik, R., Adedoyin, F. F., Alola, A. A., & Khalid, N. (2022). Do economic policy uncertainty and geopolitical risk surge CO2 emissions? New insights from panel quantile regression approach. Environmental Science and Pollution Research, 29(19), 27845-27861. https://doi.org/10.1007/s11356-021-17707-9
Torrence, C., & Webster, P. J. (1999). Interdecadal changes in the ENSO–Monsoon system. Journal of Climate, 12(8), 2679-2690. https://doi.org/10.1175/1520-0442(1999)012%3C2679:ICITEM%3E2.0.CO;2
Wang, K., Su, C., & Umar, M. (2020). Geopolitical risk and crude oil security: A Chinese perspective. Energy, 219, 119555. https://doi.org/10.1016/j.energy.2020.119555
Zhang, B., Liu, Z., Wang, Z., & Zhang, S. (2023). The impact of geopolitical risk on energy security: Evidence from a GMM panel VAR approach. Resources Policy, 86(B), 104222. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.104222
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 JOURNAL OF ASIAN BUSINESS AND ECONOMIC STUDIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
