Hộ kinh doanh cá thể do phụ nữ làm chủ trong kỷ nguyên mới
DOI:
https://doi.org/10.24311/jabes/2026.37.5.2Keywords:
Phát triển bền vững, Phụ nữ làm chủ, Hộ kinh doanh cá thểAbstract
Nghiên cứu làm rõ xu hướng và sự khác biệt về đặc điểm kinh tế, hành vi kinh doanh giữa hộ kinh doanh cá thể do nữ với do nam làm chủ. Bài viết phân tích thống kê mô tả, so sánh tương quan giữa giới tính chủ hộ về vốn, lao động, doanh thu, hành vi sử dụng Internet/phần mềm, tình trạng đăng ký kinh doanh theo dữ liệu Tổng điều tra kinh tế năm 2017 và 2021. Kết quả cho thấy, tỷ trọng hộ do nữ làm chủ tăng nhanh, khoảng cách giới về doanh thu bình quân giảm 2,26 lần; tỷ lệ dùng Internet tăng lên 47,2%, nhưng chỉ 38,8% dùng phần mềm quản lý; tỷ lệ hộ có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thấp hơn hộ do nam làm chủ và tăng chậm từ 18,1% lên 19,8%; mức độ chính thức hóa cũng thấp hơn và còn hạn chế trong số hóa quản trị. Bài viết đề xuất giải pháp mở đường cho sự chuyên nghiệp hóa, bền vững của hộ do nữ làm chủ trong kỷ nguyên mới, lấp đầy khoảng trống khi nhận diện “chênh lệch theo giới” giữa số hóa giao dịch và quản trị. Đóng góp phương pháp luận là khai thác dữ liệu điều tra toàn quốc theo lăng kính giới, kết nối chính thức hóa, năng lực số, và phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ. Tính độc đáo của bài viết là khám phá sự tách rời giữa số hóa giao dịch và số hóa quản trị theo giới, hàm ý chính sách giảm chi phí tuân thủ, và hỗ trợ công cụ quản trị số đơn giản.
References
Arimah, B. C. (2001). Nature and determinants of the linkages between informal and formal sector enterprises in Nigeria. African Development Review, 13(1), 114-144. https://doi.org/10.1111/1467-8268.00033
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Bharadwaj, A. S. (2000). A resource-based perspective on information technology capability and firm performance: An empirical investigation. MIS Quarterly, 24(1), 169-196. https://doi.org/10.2307/3250983
Brush, C. G., de Bruin, A., & Welter, F. (2009). A gender-aware framework for women’s entrepreneurship. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 1(1), 8-24. https://doi.org/10.1108/17566260910942318
Chính phủ. (2025). Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, ban hành ngày 30/6/2025. Truy cập từ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-168-2025-ND-CP-dang-ky-doanh-nghiep-623074.aspx
Cling, J. P., Razafindrakoto, M., & Roubaud, F. (2011). The Informal Economy in Viet Nam. Hanoi, Vietnam: Ministry of Labour, Invalids and Social Affairs. https://www.economica.vn/Portals/0/Documents/4f1a7aa553371526097dc921efe8c79d.pdf
Cling, J. P., Razafindrakoto, M., & Roubaud, F. (2012). To be or not to be registered? Explanatory factors behind formalizing non-farm household businesses in Vietnam. Journal of the Asia Pacific Economy, 17(4), 632-652. https://doi.org/10.1080/13547860.2012.724553
Công ty Tư vấn về Quản lý Kinh tế. (2019). Lào Cai: Bình đẳng giới từ góc nhìn chỉ số DDCI. Truy cập từ https://www.ddci.org.vn/news/detail/lao-cai-binh-dang-gioi-tu-goc-nhin-chi-so-ddci/2459
Djankov, S., La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (2002). The regulation of entry. The Quarterly Journal of Economics, 117(1), 1-37. https://doi.org/10.1162/003355302753399436
Ishengoma, E. K., & Kappel, R. (2006). Economic growth and poverty: Does formalisation of informal enterprises matter? (No. 20). GIGA Working Papers. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/47816/1/605209499.pdf
La Porta, R., & Shleifer, A. (2014). Informality and development. Journal of Economic Perspectives, 28(3), 109-126. https://doi.org/10.1257/jep.28.3.109
Mlinga, S. E., & Wells, M. E. (2002). Collaboration between formal and informal enterprises in the construction sector in Tanzania. Habitat International, 26(2), 269-280. https://doi.org/10.1016/S0197-3975(01)00048-0
Nambisan, S. (2017). Digital entrepreneurship: Toward a digital technology perspective of entrepreneurship. Entrepreneurship Theory and Practice, 41(6), 1029-1055. https://doi.org/10.1111/etap.12254
Nguyen, C. H., & Nordman, C. J. (2018). Household entrepreneurship and social networks: Panel data evidence from Vietnam. The Journal of Development Studies, 54(4), 594-618. https://doi.org/10.1080/00220388.2017.1303668
OECD. (2021). The Digital Transformation of SMEs. Paris: OECD Publishing.
Pasquier-Doumer, L., Oudin, X., & Nguyen, T. (Eds.). (2017). The Importance of Household Businesses and the Informal Sector for Inclusive Growth in Vietnam. Hanoi, Vietnam: The Gioi Publishers.
Perry, G. E., Maloney, W. F., Arias, O. S., Fajnzylber, P., Mason, A. D., & Saavedra-Chanduvi, J. (2007). Informality: Exit and Exclusion. Washington, DC: World Bank.
Rand, J., & Torm, N. (2012). The benefits of formalization: Evidence from Vietnamese manufacturing SMEs. World Development, 40(5), 983-998. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2011.09.004
Tokman, V. E. (2001). Integrating the informal sector into the modernization process. SAIS Review, 21(1), 45-60. https://doi.org/10.1353/sais.2001.0027
Tổng cục Thống kê. (2017). Tổng Điều Tra Kinh Tế Năm 2017. Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê. https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2019/03/TDTKT-2017.pdf
Tổng cục Thống kê. (2021). Tổng Điều Tra Kinh Tế Năm 2021. Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê. https://khokinhte2021.nso.gov.vn/StaticFiles/TDTKT2021_CT.pdf
Tổng cục Thuế. (2018). Số liệu thu ngân sách nhà nước năm 2017 và 2018. Truy cập từ https://gdt.gov.vn/wps/portal/%21ut/p/z1/
Tổng cục Thuế. (2025). Số liệu thu ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2025. Truy cập từ https://www.gdt.gov.vn/wps/portal/%21ut/p/z1/
Welter, F. (2011). Contextualizing entrepreneurship: Conceptual challenges and ways forward. Entrepreneurship Theory and Practice, 35(1), 165-184. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2010.00427.x
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 JOURNAL OF ASIAN BUSINESS AND ECONOMIC STUDIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
