Số đặc biệt S03-SĐB2026

THƯ MỜI VIẾT BÀI

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU KINH TẾ VÀ KINH DOANH CHÂU Á

PHIÊN BẢN TIẾNG VIỆT

Số đặc biệt S03-SĐB2026

CHỦ ĐỀ: “DỮ LIỆU VÀ DỊCH VỤ DỮ LIỆU TRONG KỶ NGUYÊN SỐ: TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ, QUẢN TRỊ RỦI RO VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG”

GIỚI THIỆU

Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á (Journal of Asian Business and Economic Studies – JABES) – tiền thân là Tạp chí Phát triển kinh tế (Journal of Economic Development – JED), trực thuộc Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh. Đây là Tạp chí khoa học về lĩnh vực kinh tế và kinh doanh bao gồm hai phiên bản: Phiên bản tiếng Việt (JABES-V) và Phiên bản tiếng Anh (JABES-E). JABES-V xuất bản 12 số/năm, được Hội đồng Giáo sư Nhà nước tính điểm cao trong các Tạp chí khoa học xuất bản tại Việt Nam. JABES-E phát hành 4 số/năm trên hệ thống Nhà xuất bản Quốc tế Emerald từ tháng 5/2018 và đã chào đón cộng đồng học giả toàn cầu và hiện nay nằm trong chỉ mục Scopus từ năm 2022.

Nghiên cứu những giải pháp tiềm năng cả về phương diện lý thuyết và thực tiễn, JABES mong muốn góp phần nhận diện những vấn đề pháp lý mới phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế số, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến dữ liệu, dịch vụ dữ liệu và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể tham gia thị trường dữ liệu. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, phát triển bền vững không chỉ được hiểu là khai thác hiệu quả giá trị kinh tế của dữ liệu, mà còn là quá trình thiết lập các chuẩn mực pháp lý nhằm bảo vệ quyền con người, quyền riêng tư, lợi ích công cộng, an toàn dữ liệu và môi trường kinh doanh có trách nhiệm.

Số chuyên đề hoan nghênh các bài viết nghiên cứu về dữ liệu và dịch vụ dữ liệu ở phạm vi toàn cầu, khu vực, quốc gia và địa phương, đặc biệt là các nghiên cứu có giá trị chính sách, có khả năng thu hút sự quan tâm của cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế, khu vực công, khu vực tư, doanh nghiệp, cộng đồng học thuật và các chủ thể tham gia nền kinh tế số. Các đề xuất hoàn thiện pháp luật và gợi ý chính sách cần được xây dựng trên cơ sở phân tích khoa học, đánh giá thực tiễn chặt chẽ và bảo đảm tính khả thi trong điều kiện pháp lý, kinh tế và thể chế của Việt Nam.

MỤC TIÊU & CHỦ ĐỀ SỐ ĐẶC BIỆT

Số chuyên đề hướng đến việc làm rõ những vấn đề pháp lý liên quan đến kinh tế & kinh doanh và quản lý mới phát sinh từ quá trình dữ liệu hóa đời sống kinh tế, xã hội và quản trị nhà nước. Trọng tâm của số chuyên đề không giới hạn ở bảo vệ dữ liệu cá nhân, mà mở rộng sang dịch vụ dữ liệu, thị trường dữ liệu, hợp đồng dữ liệu, trách nhiệm pháp lý trong xử lý dữ liệu, quản trị rủi ro thuật toán, sử dụng trí tuệ nhân tạo, chứng cứ điện tử, quản trị công dựa trên dữ liệu, dữ liệu ESG và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, khuyến khích các bài viết có cách tiếp cận liên ngành giữa luật học, kinh tế học, quản trị, công nghệ, chính sách công, quản lý công. Các bài viết có thể sử dụng phương pháp nghiên cứu pháp lý truyền thống, phân tích chính sách, nghiên cứu so sánh pháp luật, phân tích án lệ, nghiên cứu tình huống, nghiên cứu thực chứng hoặc kết hợp nhiều phương pháp nhưng phải bảo đảm tính khoa học, tính mới và tính liêm chính học thuật.

Các chủ đề gợi ý bao gồm nhưng không giới hạn ở các nhóm sau:

1. Lý luận pháp lý về dữ liệu và dịch vụ dữ liệu

Các bài viết có thể tập trung phân tích bản chất pháp lý của dữ liệu trong hệ thống pháp luật Việt Nam; khả năng xem dữ liệu là tài sản, quyền tài sản, thông tin được bảo vệ, đối tượng của giao dịch hoặc đối tượng của quyền kiểm soát; sự khác biệt giữa dữ liệu cá nhân, dữ liệu phi cá nhân, dữ liệu công, dữ liệu mở, dữ liệu nhạy cảm, dữ liệu kinh doanh và dữ liệu được tạo ra bởi hệ thống trí tuệ nhân tạo; khái niệm dịch vụ dữ liệu và vị trí của dịch vụ dữ liệu trong nền kinh tế số.

2. Pháp luật dân sự, hợp đồng và trách nhiệm bồi thường trong hoạt động dữ liệu

Các bài viết có thể nghiên cứu hợp đồng thu thập dữ liệu, hợp đồng cung cấp dữ liệu, hợp đồng phân tích dữ liệu, hợp đồng lưu trữ đám mây, hợp đồng gắn nhãn dữ liệu, hợp đồng huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo, hợp đồng chuyển giao dữ liệu và các điều khoản về chia sẻ rủi ro trong giao dịch dữ liệu. Bên cạnh đó, các vấn đề về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xử lý dữ liệu sai lệch, làm lộ dữ liệu, sử dụng dữ liệu trái mục đích hoặc gây thiệt hại bằng quyết định tự động cũng là những hướng nghiên cứu cần được quan tâm.

3. Pháp luật thương mại, cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng trong nền kinh tế dữ liệu

Các bài viết có thể tập trung vào việc khai thác dữ liệu khách hàng trong thương mại điện tử, quảng cáo cá nhân hóa, định giá động, hành vi thao túng lựa chọn của người tiêu dùng, lạm dụng dữ liệu bởi nền tảng số, chuyển giao dữ liệu trong hệ sinh thái kinh doanh, dữ liệu lớn như một nguồn sức mạnh thị trường và hành vi cạnh tranh không lành mạnh dựa trên dữ liệu.

4. Bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và an toàn dữ liệu

Các bài viết có thể phân tích quyền của chủ thể dữ liệu, sự đồng ý trong xử lý dữ liệu cá nhân, quyền truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu, rút lại sự đồng ý, hạn chế xử lý dữ liệu, chuyển dữ liệu ra nước ngoài, trách nhiệm của bên kiểm soát dữ liệu và bên xử lý dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em, người lao động, người tiêu dùng và các nhóm dễ bị tổn thương.

5. Trí tuệ nhân tạo, thuật toán, Big Data, Cloud, Blockchain và trách nhiệm pháp lý

Các bài viết có thể nghiên cứu trách nhiệm pháp lý khi hệ thống trí tuệ nhân tạo đưa ra quyết định sai lệch; minh bạch thuật toán; kiểm toán thuật toán; thiên lệch dữ liệu; trách nhiệm của nhà phát triển, nhà cung cấp, tổ chức triển khai và người sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; dịch vụ điện toán đám mây; công nghệ chuỗi khối; hợp đồng thông minh; định danh số; tài sản số và bằng chứng kỹ thuật số.

6. Quản trị nhà nước dựa trên dữ liệu, dữ liệu mở và dịch vụ công số

Các bài viết có thể nghiên cứu cơ sở dữ liệu quốc gia, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, dữ liệu mở, dịch vụ công trực tuyến, ra quyết định hành chính dựa trên dữ liệu, tự động hóa thủ tục hành chính, trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước khi xử lý dữ liệu công dân và giới hạn của quyền lực hành chính trong môi trường số.

7. Dữ liệu ESG, dữ liệu xanh và phát triển bền vững

Các bài viết có thể phân tích dữ liệu môi trường, dữ liệu phát thải, dữ liệu chuỗi cung ứng, báo cáo ESG, công bố thông tin phát triển bền vững, chống công bố sai lệch về tính bền vững, dữ liệu năng lượng, dữ liệu carbon, dữ liệu phục vụ kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm tính chính xác, minh bạch và có thể kiểm chứng của dữ liệu phát triển bền vững.

8. Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam

Các bài viết có thể nghiên cứu kinh nghiệm của Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, ASEAN và các quốc gia khác về quản trị dữ liệu, thị trường dữ liệu, dịch vụ trung gian dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, trí tuệ nhân tạo, lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới, trách nhiệm pháp lý trong nền kinh tế dữ liệu và cơ chế thử nghiệm chính sách.

HƯỚNG DẪN NỘP BÀI VIẾT

Tác giả sẽ nộp trực tiếp bài viết cho số đặc biệt này đến Tạp chí NCKT&KDCA thông qua hệ thống quản trị bài trực tuyến của Tạp chí trên website Gửi bài

Để chuẩn bị và gửi bài viết, Tác giả cần tham khảo những hướng dẫn sau:

✓ Hướng dẫn chuẩn bị bài viết:

Chuẩn bị bài viết

✓ Đạo đức xuất bản:

Đạo đức xuất bản

✓ Hướng dẫn sử dụng hệ thống gửi bài:

Hướng dẫn sử dụng hệ thống gửi bài

Lưu ý: Khi gửi bài viết trên hệ thống của JABES, vui lòng chọn loại bài viết là “S03-SĐB2026"

CÁC MỐC THỜI GIAN QUAN TRỌNG