Giới thiệu lý thuyết tương hợp và khả năng ứng dụng trong một số bài toán xác lập thị trường ở Việt Nam

Anh Trần Thị Tuấn

doi:10.24311/jabes/2020.31.04.3

Các tác giả

Trần Thị Tuấn Anh Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2020.31.04.3

Từ khóa:

Lý thuyết tương hợp, Thuật toán chấp nhận trì hoãn, Bài toán xác lập thị trường

Tóm tắt

Lý thuyết tương hợp là một nhánh quan trọng của lý thuyết trò chơi nhằm tìm lời giải cho những bài toán xác lập thị trường mà trong những thị trường đó thì vai trò của giá cả không còn được phát huy như các thị trường truyền thống. Bài viết này giới thiệu tóm tắt lý thuyết tương hợp theo những dạng chính, bao gồm: (1) Tương hợp hai phía: Bài toán một – một, nhiều – một, nhiều – nhiều; và (2) tương hợp một phía như các bài toán phân bổ nguồn lực. Thuật toán chấp nhận trì hoãn (DAA – Deferred Acceptance Algorithm) tuy đơn giản nhưng khá hữu hiệu để tìm lời giải ổn định cho những bài toán xác lập thị trường dạng này. Các bài toán tương hợp đặt ra trong lý thuyết đều có những ứng dụng thực tiễn tại nhiều quốc gia trên thế giới và đem lại các kết quả khá nhân văn (như bài toán tuyển sinh, bài toán về hiến tạng, bài toán lao động việc làm, bài toán phân bổ nguồn lực và nhiều bài toán xác lập thị trường khác). Trong điều kiện Việt Nam, những bài toán tương tự cũng xuất hiện, và vì vậy, tiềm năng ứng dụng lý thuyết tương hợp để giải quyết tình huống ở Việt Nam là khả thi và nhiều khả năng sẽ mang lại kết quả thực tiễn có ý nghĩa

Tài liệu tham khảo

Abdulkadiroglu, A., & Sönmez., T. (1999). House allocation with existing tenants. Journal of Economic Theory, 88(2), 233260.

Abdulkadiroglu, A., Pathak, P. A., & Roth, A. E. (2005a). The New York city high school match. American Economic Review, 95(2), 364367.

Abdulkadiroglu, A., Pathak, P. A., Roth, A. E., & Sönmez, T. (2005b). The Boston public school match. American Economic Review, 95(2), 368371.

Biro, P., Fleiner, T., Irving, R. W., & Manlove, D. F. (2010). The College Admissions problem with lower and common quotas. Theoretical Computer Science, 411(3436), 31363153.

Gale, D., & Shapley, L. S. (1962). College Admissions and the stability of marriage. American Mathematical Monthly, 69(1), 915.

Hylland, A., & Zeckhauser, R. (1979). The efficient allocation of individuals to positions. Journal of Political Economy, 87(2), 293314.

Roth, A. E. (1982). The economics of matching: Stability and incentives. Mathematics of Operations Research, 7(4), 617628.

Roth, A. E. (1984). The evolution of the labor market for medical interns and residents: A case study in game theory. Journal of Political Economy, 92(6), 9911016.

Roth, A. E. (1991). A natural experiment in the organization of entry level labor markets: Regional markets for new physicians and surgeons in the United Kingdom. The American Economic Review, 81(3), 415440.

Roth, A. E. (2015). Who gets what and why: The new economics of match making and market design. In Market Design Auctions and Matching, 33(2). Boston, Massachusetts, The United States: Houghton Mifflin Harcourt.

Roth, A. E., & Sotomayor, M. (1989). The college admissions problem revisited. Econometrica, 57(3), 559–570.

Roth, A.E., & Sotomayor, M. (1990). Two-sided matching: A study in game-theoretic modelling and analysis. Econometric Society Monograph Series. UK: Cambridge University Press.

Roth, A. E., Sönmez, T., & Unver, U. (2004). Kidney exchange. The Quarterly Journal of Economics, 119(2), 457488.

Shapley, L., & Scarf, H. (1974). On cores and indivisibilities. Journal of Mathematical Economics, 1(1), 2337.

Shapley, L., & Shubik, M. (1971). The assignment game I: The core. International Journal of Game Theory, 1, 111130.