Tác động bất đối xứng của chất lượng thể chế đến tạo thanh khoản của ngân hàng: Bằng chứng thực nghiệm từ các nền kinh tế mới nổi đang phát triển châu Á

Chi Nguyễn Kim; Vinh Võ Xuân

doi:10.24311/jabes/2025.36.11.07

Các tác giả

Nguyễn Kim Chi Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả
Võ Xuân Vinh Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.11.07

Từ khóa:

Tạo thanh khoản, Chất lượng thể chế, Tác động bất đối xứng, Quốc gia mới nổi châu Á

Tóm tắt

Nghiên cứu này xem xét tác động bất đối xứng của chất lượng thể chế đối với tạo thanh khoản của các ngân hàng tại các quốc gia mới nổi khu vực châu Á. Sử dụng mô hình hồi quy phân vị bảng với dữ liệu bảng không cân bằng tại 15 quốc gia trong giai đoạn 2010–2023, kết quả cho thấy mối quan hệ giữa chất lượng thể chế và tạo thanh khoản mang tính bất đối xứng. Cụ thể, chất lượng thể chế có tác động tiêu cực đến tạo thanh khoản ngân hàng tại các phân vị thấp nhưng chuyển sang tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê tại các phân vị cao hơn. Để kiểm tra tính vững của kết quả, nghiên cứu sử dụng các thước đo thay thế cho cả chất lượng thể chế và tạo thanh khoản. Sự nhất quán về kết quả nghiên cứu khẳng định độ tin cậy của kết luận. Phân tích chênh lệch giữa các phân vị cũng làm rõ hơn tính phi tuyến trong mối quan hệ giữa chất lượng thể chế và tạo thanh khoản. Kết quả nghiên cứu hàm ý khi xây dựng và thực hiện chính sách cải cách thể chế, các nhà hoạch định tại các quốc gia mới nổi cần xem xét kỹ đặc điểm và khả năng thích ứng của từng nhóm ngân hàng, nhất là trong bối cảnh hệ thống tài chính chưa phát triển đồng đều.

Tài liệu tham khảo

Abdi, H., & Williams, L. J. (2010). Principal component analysis. Wiley Interdisciplinary Reviews: Computational Statistics, 2(4), 433-459. https://doi.org/10.1002/wics.101

Acemoglu, D., Gallego, F. A., & Robinson, J. A. (2014). Institutions, human capital, and development. Annual Review of Economics, 6, 875-912. https://doi.org/10.1146/annurev-economics-080213-041119

Baradwaj, B. G., Shao, Y., & Dewally, M. (2016). Institutions, capital control, and liquidity creation. Journal of Financial Economic Policy, 8(3), 396-422. https://doi.org/10.1108/JFEP-11-2015-0073

Bawuah, I. (2024). Bank capital and liquidity creation in Sub-Saharan Africa: the role of quality institutions. African Journal of Economic and Management Studies, 15(3), 458-482. https://doi.org/10.1108/AJEMS-01-2023-0036

Berger, A. N., & Bouwman, C. H. S. (2009). Bank liquidity creation. The Review of Financial Studies, 22(9), 3779-3837. https://doi.org/10.1093/rfs/hhn104

Berger, A. N., & Sedunov, J. (2017). Bank liquidity creation and real economic output. Journal of Banking & Finance, 81, 1-19. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2017.04.005

Bermpei, T., Kalyvas, A., & Nguyen, T. C. (2018). Does institutional quality condition the effect of bank regulations and supervision on bank stability? Evidence from emerging and developing economies. International Review of Financial Analysis, 59, 255-275. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2018.06.002

Bryant, J. (1980). A model of reserves, bank runs, and deposit insurance. Journal of Banking & Finance, 4(4), 335-344. https://doi.org/10.1016/0378-4266(80)90012-6

Cao, Q., Li, J., & Zhang, H. (2023). Asymmetric effects of bank market power on liquid creation: a panel quantile regression approach. Applied Economics, 55(23), 2660-2675. https://doi.org/10.1080/00036846.2022.2103509

Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128-152.

Deep, A., & Schaefer, G. K. (2004). Are banks liquidity transformers? Deep, A., & Schaefer, G. (2004). Are banks liquidity transformers? Working Paper Series No. RWP04-022, Harvard University.

Diamond, D. W., & Dybvig, P. H. (1983). Bank runs, deposit insurance, and liquidity. Journal of Political Economy, 91(3), 401-419. doi: 10.1086/261155

DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (2000). The iron cage revisited institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. In J. A. C. Baum & F. Dobbin (Eds.), Economics Meets Sociology in Strategic Management (Vol. 17, pp. 143-166). Emerald Group Publishing Limited. https://doi.org/10.1016/S0742-3322(2000)17

Elfeituri, H. (2022). Banking stability, institutional quality, market concentration, competition and political conflict in MENA. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 76, 101476. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2021.101476

Elmahjoub, S., Zaiane, S., & Bahloul, S. (2025). The nonlinear relationship between institutional quality and bank liquidity creation: evidence from a panel threshold model. Managerial Finance, 50(8) 1257-1274. https://doi.org/10.1108/MF-07-2024-0547

Gani, A., & Rasul, T. (2020). The institutional quality effect on credits provided by the banks. International Advances in Economic Research, 26, 249-258. doi: 10.1007/s11294-020-09794-0

Ha, D., & Nguyen, Y. (2023). Institutional quality's influence on financial inclusion' impact on bank stability. Cogent Economics & Finance, 11(1), 2190212. https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2190212

Herrera-Echeverri, H., Haar, J., & Estévez-Bretón, J. B. (2014). Foreign direct investment, institutional quality, economic freedom and entrepreneurship in emerging markets. Journal of Business Research, 67(9), 1921-1932. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.11.020

IMF. (2025). World Economic Outlook Database, April 2025: Gross domestic product, constant prices (annual percent change). International Monetary Fund. Retrieved from https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?a=1&c=110,200,505,903,603,&s=NGDP_RPCH,&sy=2020&ey=2026

Jiang, L., Bondell, H. D., & Wang, H. J. (2014). Interquantile shrinkage and variable selection in quantile regression. Computational Statistics & Data Analysis, 69, 208-219. https://doi.org/10.1016/j.csda.2013.08.006

Kapounek, S. (2017). The impact of institutional quality on bank lending activity: evidence from Bayesian Model Averaging. Finance a Uver-Czech Journal of Economics and Finance, 67(5), 372-395.

Kashyap, A. K., Rajan, R., & Stein, J. C. (2002). Banks as liquidity providers: An explanation for the coexistence of lending and deposit‐taking. The Journal of Finance, 57(1), 33-73. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00415

Kaufmann, D., & Kraay, A. (2024). The worldwide governance indicators: methodology and 2024 update. Policy Research Working Paper; 10952. World Bank. Retrieved from https://hdl.handle.net/10986/42373

Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3(2), 220-246.

Kebede, J., Selvanathan, S., & Naranpanawa, A. (2021). Foreign bank presence, institutional quality, and financial inclusion: Evidence from Africa. Economic Modelling, 102, 105572. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2021.105572

Koenker, R. (2004). Quantile regression for longitudinal data. Journal of Multivariate Analysis, 91(1), 74-89. https://doi.org/10.1016/j.jmva.2004.05.006

Koenker, R., & Bassett Jr, G. (1978). Regression quantiles. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 46(1), 33-50. https://doi.org/10.2307/1913643

Lerner, A. P. (1934). The concept of monopoly and the measurement of monopoly power. The Review of Economic Studies, 1(3), 157-175. http://dx.doi.org/10.2307/2967480

Nguyen, H. T. (2023). Does institutional quality reduce the impact of market concentration on bank stability? Evidence of developing countries. Cogent Economics & Finance, 11(2), 2244769. https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2244769

Nguyen, P. C., Christophe, S., Su, D. T., & Felicia Hui, L. C. (2021). Institutional quality and risk in the banking system. Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 26(51), 22-40. https://doi.org/10.1108/JEFAS-01-2020-0012

Nguyen, T. T. H., Phan, G. Q., Wong, W. K., & Moslehpour, M. (2023). The influence of market power on liquidity creation of commercial banks in Vietnam. Journal of Asian Business and Economic Studies, 30(3), 166-186. https://doi.org/10.1108/JABES-06-2021-0076

North, D. C. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678

Rodrik, D., Subramanian, A., & Trebbi, F. (2004). Institutions rule: the primacy of institutions over geography and integration in economic development. Journal of Economic Growth, 9(2),

131-165.

Smith, A. (1976). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Oxford

University Press.

Uddin, A., Chowdhury, M. A. F., Sajib, S. D., & Masih, M. (2020). Revisiting the impact of institutional quality on post-GFC bank risk-taking: Evidence from emerging countries. Emerging Markets Review, 42, 100659. https://doi.org/10.1016/j.ememar.2019.100659

Zhang, S. (2016). Institutional arrangements and debt financing. Research in International Business and Finance, 36, 362-372. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2015.10.006