Tác động của đổi mới sáng tạo đến ba trụ cột phát triển bền vững: Nghiên cứu các doanh nghiệp ICT Việt Nam

Thủy Mai Thanh; Đức Đặng Thị Việ

doi:10.24311/jabes/2025.36.8.02

Các tác giả

Mai Thanh Thủy Trường Đại học Thăng Long Tác giả
Đặng Thị Việt Đức Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2025.36.8.02

Từ khóa:

Đổi mới quy trình, Đổi mới sản phẩm, Kết quả hoạt động bền vững, Doanh nghiệp ICT

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá mối quan hệ giữa đổi mới sáng tạo và ba trụ cột của kết quả hoạt động bền vững (kinh tế, môi trường, và xã hội) trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam. Dựa trên dữ liệu khảo sát từ 254 doanh nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông, nghiên cứu sử dụng mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần (PLS-SEM) để đánh giá tác động của đổi mới quy trình và đổi mới sản phẩm đến kết quả hoạt động bền vững. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đổi mới quy trình có tác động mạnh mẽ đến cả ba khía cạnh của kết quả hoạt động bền vững. Trong khi đó, đổi mới sản phẩm có ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh tế và môi trường nhưng tác động lên kết quả xã hội lại không có ý nghĩa thống kê. Những phát hiện này đóng góp thêm bằng chứng thực nghiệm từ một thị trường mới nổi như Việt Nam, đồng thời khuyến nghị các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông nên chú trọng vào đổi mới quy trình cũng như cân nhắc lại chiến lược đổi mới sản phẩm để mang lại kết quả bền vững toàn diện

Tài liệu tham khảo

Abdallah, A. B., Al-Ghwayeen, W. S., Al-Amayreh, E. a. M., & Sweis, R. J. (2024). The impact of green supply chain management on circular economy performance: The mediating roles of green innovations. Logistics, 8(1), 20. https://doi.org/10.3390/logistics8010020

Antwi, M., Zhou, L., & Antwi, C. (2020). Analysis of the relationship between responsible supply chain management and social performance. International Journal of Scientific Research in Science Technology, 7(2), 169-175.

Awwad, A., Anouze, A. L. M., & Elbanna, S. (2025). Green product innovation: influences on environmental sustainability performance. Management Decision. https://doi.org/10.1108/MD-06-2024-1366

Bộ Thông Tin và Truyền Thông. (2024). Sách Trắng Công nghiệp Công nghệ thông tin Việt Nam. Hà Nội: NXB Thông tin và Truyền thông.

Cheng, C., Ahmad, S. F., Irshad, M., Alsanie, G., Khan, Y., Ahmad, A. Y. B., & Aleemi, A. R. (2023). Impact of green process innovation and productivity on sustainability: The moderating role of environmental awareness. Sustainability, 15(17), 12945.

Cohen, J. (2013). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Routledge.

De Giovanni, P., & Cariola, A. (2021). Process innovation through industry 4.0 technologies, lean practices and green supply chains. Research in Transportation Economics, 90, 100869.

Eikelenboom, M., & de Jong, G. (2019). The impact of dynamic capabilities on the sustainability performance of SMEs. Journal of Cleaner Production, 235, 1360-1370.

Elkington, J. (1997). The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Capstone.

Elkington, J. (1998). Partnerships from cannibals with forks: The triple bottom line of 21st‐century business. Environmental Quality Management, 8(1), 37-51.

Farchi, C., Touzi, B., Farchi, F., & Mousrij, A. J. J. o. S. D. o. T. L. (2021). Sustainable performance assessment: A systematic literature review. Journal of Sustainable Development of Transport and Logistics, 6(2), 124-142.

Frare, A. B., & Beuren, I. M. (2022). The role of green process innovation translating green entrepreneurial orientation and proactive sustainability strategy into environmental performance. Journal of Small Business Enterprise Development, 29(5), 789-806.

Garcia Manjon, J. V., Mompo, R., & Redoli, J. (2016). Accelerating innovation in small and medium-sized enterprises in the ICT services sector. Sage Open, 6(3), 2158244016670198.

Hair, J., & Alamer, A. (2022). Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) in second language and education research: Guidelines using an applied example. Research Methods in Applied Linguistics, 1(3), 100027.

Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). Thousand Oaks, CA.: Sage.

Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2-24.

Hanaysha, J. R., Al-Shaikh, M. E., Joghee, S., & Alzoubi, H. M. (2022). Impact of innovation capabilities on business sustainability in small and medium enterprises. FIIB Business Review, 11(1), 67-78.

Harianto, R. A., Rony, Z. T., Syarief, F., Wijayaningsih, R., & Santoso, B. (2022). Product innovation based on market-orientation to increase environmental sustainability. Procedia Environmental Science, Engineering Management, 9(2), 309-318.

Henseler, J., Ringle, C. M., & Sinkovics, R. R. (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing. In New Challenges to International Marketing (pp. 277-319). Emerald Group Publishing Limited.

Hidalgo, A., & Herrera, R. (2020). Innovation management and co-creation in KIBs: An approach to the ICT services sector. Technological Forecasting Social Change, 161, 120278.

Hussain, N., Rigoni, U., & Orij, R. P. (2018). Corporate governance and sustainability performance: Analysis of triple bottom line performance. Journal of Business Ethics, 149, 411-432.

Islam, M. J., Som, H. M., Abdullah, R., & Hashim, M. S. R. (2024). Impact of green product innovation, green process innovation, and green competitive advantage on the sustainable performance of garment firms in bangladesh: a conceptual framework. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(11). http://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v14-i11/23443

Jamali, D. (2006). Insights into triple bottom line integration from a learning organization perspective. Business Process Management Journal, 12(6), 809-821.

Jeble, S., Dubey, R., Childe, S. J., Papadopoulos, T., Roubaud, D., & Prakash, A. (2018). Impact of big data and predictive analytics capability on supply chain sustainability. The International Journal of Logistics Management, 29(2), 513-538.

Kafetzopoulos, D., Psomas, E., & Skalkos, D. (2020). Innovation dimensions and business performance under environmental uncertainty. European Journal of Innovation Management, 23(5), 856-876.

Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of e-Collaboration, 11(4), 1-10.

Kocmanová, A., & Dočekalová, M. (2011). Corporate sustainability: environmental, social, economic and corporate performance. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 59(7), 203-208.

Larios-Francia, R. P., & Ferasso, M. (2023). The relationship between innovation and performance in MSMEs: The case of the wearing apparel sector in emerging countries. Journal of Open Innovation: Technology, Market, Complexity, 9(1), 100018.

Leong, L.-Y., Jaafar, N. I., & Ainin, S. (2018). Understanding facebook commerce (f-commerce) actual purchase from an artificial neural network perspective. Journal of Electronic Commerce Research, 19(1), 75-103.

Levi-Bliech, M., & Dahan, G. (2025). The impact of green innovation products on an organization’s social performance via green supply chain management. Green Technologies and Sustainability, 100273. https://doi.org/10.1016/j.grets.2025.100273

Liu, P., & Bell, R. (2019). Exploration of the initiation and process of business model innovation of successful Chinese ICT enterprises. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 11(4), 515-536.

Maldonado-Guzmán, G., Garza-Reyes, J. A., & Pinzón-Castro, S. Y. (2023). Green innovation and firm performance: the mediating role of sustainability in the automotive industry. Management of Environmental Quality: An International Journal, 34(6), 1690-1711.

Mukhtar, B., Shad, M. K., & Lai, F. W. (2025). Fostering sustainability performance in the Malaysian manufacturing companies: the role of green technology innovation and innovation capabilities. Benchmarking: An International Journal, 32(3), 992-1016.

Nguyễn Minh Hà, & Vũ Hữu Thành. (2020). Giáo trình Phân tích dữ liệu: Áp dụng mô hình PLS- SEM. NXB Kinh tế TP.HCM.

Nguyen Minh Ha, Pham Anh Nguyen, Nguyen Vinh Luan, & Tam, N. M. (2024). Impact of green innovation on environmental performance and financial performance. Environment, Development Sustainability, 26(7), 17083-17104.

Nguyễn Thị Ngọc Bích. (2025). Ảnh hưởng của vốn trí tuệ và năng lực đổi mới đến tính bền vững trong kinh doanh: Vai trò trung gian của thực hành kế toán quản trị tại doanh nghiệp Việt Nam. Luận án Tiến sĩ, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Nguyễn Thị Phúc Doang, & Nguyễn Văn Đại. (2023). Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh – Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, 18(2), 44-54. doi:10.46223/HCMCOUJS.econ.vi.18.2.2181.2023

Nguyễn Thị Uyên, Hoàng Văn Mạnh, & Nguyễn Phương Linh. (2021). Sự ảnh hưởng của các ứng dụng đổi mới sáng tạo đến lợi thế cạnh tranh bền vững của các doanh nghiệp trẻ Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Thái Nguyên, 226(18), 296-305.

OECD. (2018). Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation. OECD Publishing.

OECD. (2023). OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2023: Enabling Transitions in Times of Disruption. Retrieved from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/03/oecd-science-technology-and-innovation-outlook-2023_fb6e6c20/0b55736e-en.pdf

Santoro, G., Ferraris, A., & Winteler, D. J. (2019). Open innovation practices and related internal dynamics: case studies of Italian ICT SMEs. EuroMed Journal of Business, 14(1), 47-61.

Sarfraz, M., Ivascu, L., Abdullah, M. I., Ozturk, I., & Tariq, J. (2022). Exploring a pathway to sustainable performance in manufacturing firms: The interplay between innovation capabilities, green process, product innovations and digital leadership. Sustainability, 14(10), 5945.

Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Hair, J. F. (2021). Partial least squares structural equation modeling. In Handbook of Market Research (pp. 587-632). Springer.

Silva, G. M., Gomes, P. J., & Sarkis, J. (2019). The role of innovation in the implementation of green supply chain management practices. Business Strategy the Environment, 28(5), 819-832.

Singh, S., Sharma, M., & Dhir, S. (2021). Modeling the effects of digital transformation in Indian manufacturing industry. Technology in Society, 67, 101763.

Sulaiman, M. A. B. A. (2025). Green product innovation as a mediator between green market orientation and sustainable performance of SMEs. Sustainability, 17(4), 1628.

Thủ tướng Chính phủ. (2017). Quyết định số 622/QĐ-TTg ngày 10/05/2017 V/v ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững. Truy cập từ https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2017/05/622.signed.pdf

Trần Khương Minh. (2025). Tác động của ứng dụng đổi mới sáng tạo đến lợi thế cạnh tranh bền vững của các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. Tạp chí Kinh tế và Dự báo. Truy cập từ https://kinhtevadubao.vn/tac-dong-cua-ung-dung-doi-moi-sang-tao-den-loi-the-canh-tranh-ben-vung-cua-cac-doanh-nghiep-khoi-nghiep-tai-viet-nam-30953.html

Ullah, S., & Qaiser Danish, R. (2020). The impact of green entrepreneurial orientation on firm performance through green innovation: the moderating role of strategic green marketing orientation. European Online Journal of Natural Social Sciences, 9(2), 306-317.

Van, H. V., Abu Afifa, M., & Van Bui, D. (2025). ESG implementations, green process innovation, and social performance in Vietnamese manufacturing firms: proactive environmental strategy and green absorptive capacity as moderators. Corporate Social Responsibility Environmental Management, 32(3), 3122-3137.

Vuković, D., Dukić, A., Urošević, A., & Ilić, B. (2025). The impact of product and process innovation and technological dimensions on the sustainable competitive advantage of manufacturing companies. Ekonomika Poljoprivrede, 72(1), 241-254.

Zhang, Z., Zhu, H., Zhou, Z., & Zou, K. (2022). How does innovation matter for sustainable performance? Evidence from small and medium-sized enterprises. Journal of Business Research, 153, 251-265.

Zhen, Z., Chen, J., Zhang, Y., & Qin, J. (2025). Navigating urban transformation: the impact of green innovation on sustainable development performance. Sustainability, 17(2), 576.