Khả năng chấp nhận công nghệ Blockchain của khách hàng trong các dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam

Huân Nguyễn Hữu; Minh Đào Thái; Hòa Lê Thái; Thiện Huỳnh; Trúc Huỳnh Thạch; Tâm Phạm Cao Mỹ

doi:10.24311/jabes/2023.34.4.5

Các tác giả

Nguyễn Hữu Huân Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả
Đào Thái Minh Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả
Lê Thái Hòa Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả
Huỳnh Thiện Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả
Huỳnh Thạch Trúc Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả
Phạm Cao Mỹ Tâm Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh Tác giả

DOI:

https://doi.org/10.24311/jabes/2023.34.4.5

Từ khóa:

Blockchain, Dịch vụ ngân hàng, Mô hình TAM

Tóm tắt

Công nghệ Blockchain đã và đang thu hút đầu tư từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, do tiềm năng thay đổi nhiều lĩnh vực kinh tế, tiêu biểu trong đó là lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Tuy nhiên, mức độ chấp nhận công nghệ này trong lĩnh vực ngân hàng vẫn chưa được thử nghiệm nhiều ở Việt Nam. Do đó, thật khó để ước tính liệu các dịch vụ này có được khách hàng chấp nhận hay không khi nó được đưa ra sử dụng công khai. Mục đích của bài báo là để ước tính tỷ lệ chấp nhận các dịch vụ ngân hàng có ứng dụng công nghệ Blockchain. Bài báo được xây dựng theo hướng nghiên cứu định lượng dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ (TAM), kết hợp với Google Biểu mẫu để thu thập dữ liệu nghiên cứu và sử dụng phần mềm SmartPLS 4 để phân tích các số liệu thông qua mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy hai yếu tố Ảnh hưởng xã hội và Kinh nghiệm tác động tích cực lên Niềm tin của khách hàng đối với các dịch vụ ngân hàng dựa trên công nghệ Blockchain. Niềm tin là nhân tố chủ chốt thúc đẩy khả năng chấp nhận các dịch vụ ngân hàng ứng dụng Blockchain.

Tài liệu tham khảo

Alalwan, A. A., Baabdullah, A. M., Rana, N. P., Tamilmani, K., & Dwivedi, Y. K. (2018). Examining adoption of mobile internet in Saudi Arabia: Extending TAM with perceived enjoyment, innovativeness and trust. Technology in Society, 55, 100–110.

Albayati, H., Kim, S. K., & Rho, J. J. (2020). Accepting financial transactions using blockchain technology and cryptocurrency: A customer perspective approach. Technology in Society, 62, 101320.

Alenazy, W. M., Al-Rahmi, W. M., & Khan, M. S. (2019). Validation of TAM model on social media use for collaborative learning to enhance collaborative authoring. IEEE Access, 7, 71550–71562.

Arora, S., & Nabi, T. (2022). Blockchain adoption in banking systems: A boon or bane?. In Applications, Challenges, and Opportunities of Blockchain Technology in Banking and Insurance (pp. 19–42). IGI Global.

Benjamin, D. J., Berger, J. O., Johannesson, M., Nosek, B. A., Wagenmakers, E. J., Berk, R., ..., & Johnson, V. E. (2018). Redefine statistical significance. Nature Human Behaviour, 2(1), 6–10.

Bitcoin Magazine. (2017). Four blockchain use cases for banks: FinTech network report. Nasdaq. Retrieved from https://www.nasdaq.com/articles/four-key-blockchain-use-cases-for-banks%3A-fintech-network-report-2017-04-03

Chaouali, W., Yahia, I. B., & Souiden, N. (2016). The interplay of counter-conformity motivation, social influence, and trust in customers' intention to adopt Internet banking services: The case of an emerging country. Journal of Retailing and Consumer Services, 28, 209–218.

Dam, H. N., Phan, D. T., Vu, D. T., & Nguyen, L. T. N. (2020). The determinants of customers’s intention to use international payment services by applying blockchain. Uncertain Supply Chain Management, 8(3), 439–456.

Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.

Dang, V. Q., & Nguyen, K. Q. (2022). Blockchain: The motivation to promote global economy post COVID-19. VNUHCM Journal of Economics, Business and Law, 6(2), 2840–2849.

Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention and behaviour: An introduction to theory and research. MA: Addison-Wesley.

Fortino, G., Messina, F., Rosaci, D., & Sarné, G. M. (2019). A reputation capital and blockchain-based model to support group formation processes in the Internet of Things. In 2019 6th International Conference on Control, Decision and Information Technologies (CoDIT) (pp. 888–893), 23–26 April 2019, Paris, France.

Frame, W. S., Wall, L. D., & White, L. J. (2018). Technological change and financial innovation in banking: Some implications for fintech (FRB Atlanta Working Paper No. 2018-11). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3261732

Fulk, J., Steinfield, C. W., Schmitz, J., & Power, J. G. (1987). A social information processing model of media use in organizations. Communication Research, 14(5), 529–552.

Gao, S., & Li, Y. (2021). An empirical study on the adoption of blockchain-based games from users’ perspectives. The Electronic Library, 39(4), 596–614.

Hsu, C.-L., & Lu, H.-P. (2004). Why do people play on-line games? An extended TAM with social influences and flow experience. Information & Management, 41(7), 853–868.

Hữu Hưng Nguyễn. (2021). Ứng dụng của công nghệ Blockchain trong giao dịch thanh toán điện tử tại Việt Nam. Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải, 67, 123–127.

Jena, R. K. (2022). Examining the factors affecting the adoption of Blockchain technology in the banking sector: An extended UTAUT model. International Journal of Fianancial Studies,

10(4), 90.

Kanwal, F., & Rehman, M. (2017). Factors affecting e-learning adoption in developing countries – Empirical evidence from Pakistan’s higher education sector. IEEE Access, 5, 10968–10978.

Kumari, A., & Devi, N. C. (2022). Determinants of user's behavioural intention to use blockchain technology in the digital banking services. International Journal of Electronic Finance, 11(2), 159–174.

Lai, P. C. (2017). The literature review of technology adoption models and theories for the novelty technology. Journal of Information Systems and Technology Management, 14(1), 21–38.

Lê Hữu Nghĩa, & Lâm Thị Hồng Hoa. (2022). Ứng dụng Blockchain vào hoạt động kiểm toán nội bộ – Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh – Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, 17(5), 44–58.

Lindman, J., Tuunainen, V. K., & Rossi, M. (2017). Opportunities and risks of Blockchain Technologies – A research agenda. Proceedings of the 50th Hawaii International Conference on System Sciences. Retrieved from https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/items/54250164-e7f4-49d9-b2c9-00f2170ea3ff

Marakarkandy, B., Yajnik, N., & Dasgupta, C. (2017). Enabling internet banking adoption: An empirical examination with an augmented technology acceptance model (TAM). Journal of Enterprise Information Management, 30(2), 263–294.

Matemba, E. D., & Li, G. (2018). Consumers' willingness to adopt and use WeChat wallet: An empirical study in South Africa. Technology in Society, 53, 55–68.

Nguyen, Q. K. (2016). Blockchain – A financial technology for future sustainable development. In 2016 3rd International conference on green technology and sustainable development (GTSD) (pp. 51–54), 24–25 November 2016, Kaohsiung, Taiwan.

Ostern, N. (2018). Do you trust a trust-free transaction? Toward a trust framework model for Blockchain technology. In International Conference on Information Systems (ICIS), December 2018, San Francisco.

Patel, R., Migliavacca, M., & Oriani, M. (2022). Blockchain in banking and finance: Is the best yet to come? A bibliometric review. Research in International Business and Finance, 62, 101718.

Peters, G. W., Panayi, E., & Chapelle, A. (2015). Trends in crypto-currencies and blockchain technologies: A monetary theory and regulation perspective. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2646618

Phạm Khánh Duy. (2021). Ứng dụng Blockchain trong tài chính - ngân hàng: Chi phí, lợi ích, thách thức và cơ hội. Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.

Phùng Đức Cường, Bùi Phương Dung, Bùi Thanh Hà, Ngô Hương Trà, & Nguyễn Trọng Tuấn. (2022). Tác động của công nghệ Blockchain đến nền kinh tế Việt Nam. Center for Open Science. Truy cập từ https://www.studocu.com/vn/document/international-university-vnu-hcm/world-economic-geography/tac-dong-cua-cong-nghe-blockchain-den-nen-kinh-te-viet-nam-phan-2/39655720

Ringle, C. M., Wende, S., & Becker, J. M. (2022). SmartPLS 4. Oststeinbek: SmartPLS GmbH.

Schmidt, G. S., Ebenbauer, C., & Allgöwer, F. (2013). Output regulation for attitude control: A global approach. In 2013 American Control Conference (pp. 5251–5256), 17–19 June 2013, Washington, DC, USA.

Shrestha, A. K., Vassileva, J., Joshi, S., & Just, J. (2021). Augmenting the technology acceptance model with trust model for the initial adoption of a blockchain-based system. PeerJ Computer Science, 7, e502.

Trung tâm NC&PT truyền thông KH&CN. (2022). Ra mắt Hiệp hội Blockchain Việt Nam. Truy cập ngày 19/5/2022, từ https://www.most.gov.vn/vn/tin-tuc/21960/ra-mat-hiep-hoi-blockchain-viet-nam.aspx

Venkatesh, V., & Davis, F. D. (1996). A model of the antecedents of perceived ease of use: Development and test. Decision Sciences, 27(3), 451–481.

Wong, L.-W., Tan, G. W.-H., Lee, V.-H., Ooi, K.-B., & Sohal, A. (2020). Unearthing the determinants of Blockchain adoption in supply chain management. International Journal of Production Research, 58(7), 2100–2123.

Yli-Huumo, J., Ko, D., Choi, S., Park, S., & Smolander, K. (2016). Where is current research on blockchain technology? – A systematic review. PloS One, 11(10), e0163477.

Zheng, Z., Xie, S., Dai, H., Chen, X., & Wang, H. (2017). An overview of Blockchain technology: Architecture, consensus, and future trends. In 2017 IEEE International Congress on Big Data (BigData Congress) (pp. 557–564), 25–30 June 2017, Honolulu, HI, USA.

Zhou, T., Lu, Y., & Wang, B. (2009). The relative importance of website design quality and service quality in determining consumers’ online repurchase behavior. Information Systems Management, 26(4), 327–337.